Evaluatieonderzoek afgesloten strafzaak Lucia de B. afgerond

Het onderzoek van de Commissie evaluatie afgesloten strafzaken (CEAS) naar de strafzaak tegen mevrouw Lucia de B. is afgerond. De onderzoekscommissie heeft het eindrapport eind vorige week aangeboden aan het College van procureurs-generaal van het Openbaar Ministerie. Het College is van mening dat de commissie gedegen onderzoek heeft verricht. Het College heeft het rapport afgelopen vrijdag aan de procureur-generaal bij de Hoge Raad overhandigd. Het College heeft hem daarbij verzocht het rapport te beoordelen en in de volle breedte te bezien of hij daarin aanleiding ziet een herzieningsverzoek in te dienen bij de Hoge Raad.

De belangrijkste conclusie van de onderzoekscommissie is dat de zaak zich op één onderdeel leent om te worden voorgelegd aan de Hoge Raad via een zogenaamd herzieningsverzoek. Daarnaast geeft de commissie in overweging alsnog op een bepaald punt nader onderzoek te doen en dit eventueel bij het herzieningsverzoek te betrekken. Het rapport bevat geen oordeel of mevrouw De B. destijds terecht is veroordeeld. De rol van de rechter is immers om staatsrechtelijke redenen door de CEAS niet in haar onderzoek betrokken.

Opdracht onderzoekscommissie
De onderzoekscommissie onderzocht uitsluitend het handelen van de politie en het Openbaar Ministerie tijdens het strafrechtelijke onderzoek naar mevrouw de B. De commissie heeft haar onderzoek gedaan aan de hand van zes vragen die zijn geformuleerd op basis van het advies van de Toegangscommissie (TC) van de CEAS onder voorzitterschap van prof. mr. Y. Buruma. Deze vragen zijn ook voorgelegd aan mr. S. Franken, de advocaat van mevrouw De B. en prof. dr. A.A. Derksen. Laatstgenoemde heeft het voorstel ingediend voor het verrichten van onderzoek in de zaak tegen mevrouw De B. bij de CEAS. De onderzoeksvragen staan vermeld in het onderzoeksrapport.

Conclusies
De onderzoekscommissie adviseert het College een herzieningsaanvraag bij de Hoge Raad te entameren. De commissie is tot dit advies gekomen, nadat werd geconstateerd dat er tussen tenminste twee deskundigen verschil van mening is ontstaan over de vraag of - wetenschappelijk gezien - kan worden vastgesteld dat een patiëntje aan een digoxinevergiftiging is overleden. De relevante verschillen van wetenschappelijk inzicht over de digoxinetests zijn volgens het onderzoekscommissie onvoldoende betrokken bij het strafrechtelijke onderzoek tegen de verdachte. De commissie spreekt geen oordeel uit over de vraag wat in wetenschappelijk opzicht nu het juiste standpunt is. Tevens stelt de commissie vast dat de politie en het OM niet kan worden verweten dat zij op dit punt geen nader onderzoek hebben gedaan naar mogelijk afwijkende standpunten binnen de wereld van de toxicologen. De conclusie dat er sprake was van een digoxinevergiftiging, was namelijk afkomstig van een deskundige die benoemd is op voordracht van de verdediging. Ter zitting heeft óók de verdediging zich op het standpunt gesteld dat er sprake was van een digoxinevergiftiging.

De onderzoekscommissie stelt voorts dat in de eerste fase van het onderzoek de focus te snel was gericht op de verdachte. In de tweede fase - na de aangifte door het kinderziekenhuis - was de verdenking en de focus van het opsporingsonderzoek op de afdeling waar mevrouw De B. werkte, wél terecht. Toen dit onderzoek echter geen direct bewijs (geen verklaringen van getuigen die haar levensbedreigende handelingen hadden zien verrichten) tegen mevrouw De B. opleverde, hebben politie en OM onvoldoende oog gehad voor alternatieve scenario's. De commissie adviseert het College daarom te bezien of alsnog nader onderzoek kan worden verricht naar de sterfgevallen en reanimaties op de betreffende afdeling van het kinderziekenhuis in de periode vóórdat mevrouw De B. daar werkte.

Het kan zijn dat de procureur-generaal bij de Hoge Raad het noodzakelijk vindt eerst vervolgonderzoek door het OM te laten verrichten, voordat hij al dan niet beslist een herzieningsverzoek in te dienen. Het OM zal in dat geval uiteraard positief reageren op zo'n verzoek.

Voor alle zes de vragen en de volledige beantwoording daarvan, verwijzen wij verder naar onze website www.om.nl waar het rapport van de onderzoekscommissie integraal is opgenomen.

Voorgeschiedenis
Mevrouw Lucia de B. werd op 13 juli 2006 door het Gerechtshof te Amsterdam veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor (onder meer) zeven moorden en drie pogingen tot moord op patiënten in Haagse ziekenhuizen, waar zij toen werkzaam was. Naar aanleiding van het strafproces tegen mevrouw De B. heeft prof. dr. A.A. Derksen, zich tot de TC gewend met een verzoek om nader onderzoek in de zaak tegen mevrouw De B. Vervolgens heeft de TC in oktober 2006 het College van procureurs-generaal geadviseerd dit verzoek te honoreren. Het College heeft naar aanleiding van het advies van de TC een onderzoekscommissie geformeerd die in januari 2007 met haar werkzaamheden is gestart.

Deze onderzoekscommissie bestond uit mr. J.W.M. Grimbergen, advocaat-generaal bij het ressortsparket in Arnhem (voorzitter), prof. mr. dr. M.S. Groenhuijsen, hoogleraar straf- en strafprocesrecht en victimologie aan de Universiteit van Tilburg en mr. P. Vogelzang, voormalig korpschef van de regiopolitie Utrecht.

Uit respect voor de nabestaanden dringen wij erop aan de initialen van de betrokken personen uit het onderzoek niet in uw publicaties op te nemen.