Dagelijks vinden er in heel Nederland tal van misdrijven plaats waarbij de politie de hulp nodig heeft van mensen die bijvoorbeeld getuige waren van het misdrijf of waardevolle informatie hebben. Via opsporingsberichtgeving vragen OM en politie het publiek om hulp bij de opheldering. Dit gebeurt via de televisie, de krant of internet. De bekendste variant is Opsporing Verzocht. Er zijn echter ook opsporingsprogramma's bij de regionale omroepen.
Opsporingsberichtgeving is één van de opsporingsmiddelen die een officier van justitie kan inzetten in het onderzoek. Omdat voor opsporingsberichtgeving de medewerking van de media (omroep, provider, krant) noodzakelijk is, wordt opsporingsberichtgeving nog wel eens verward met voorlichting. Het OM maakt echter onderscheid tussen voorlichting en opsporingsberichtgeving. Het OM beslist óf opsporingsberichtgeving kan worden ingezet en in welke vorm en op welk moment dat gebeurt. Een opsporingsbericht kan met foto en personalia worden getoond. Dit gebeurt alleen als de voorzitter van het College van procureurs-generaal in overleg met de minister van Justitie hiervoor toestemming heeft gegeven.
Omdat het middel verstrekkende gevolgen kan hebben, zijn de criteria die voor de toepassing van belang zijn vastgelegd in de Aanwijzing Opsporingsberichtgeving.
De Hoofdofficier van Justitie in Rotterdam heeft een beloning van 20.000 euro uitgeloofd voor de informatie die leidt tot de oplossing van de moord op een vrouw die in 1990 dood werd gevonden in de Westersingel in Rotterdam. Dat heeft het OM in Rotterdam dinsdag bekendgemaakt in het programma Opsporing Verzocht dat aandacht besteedde aan de onopgeloste zaak.
Het Openbaar Ministerie (OM) en het Korps landelijke politiediensten (Klpd) publiceren dinsdagavond 5 januari de Nationale Opsporingslijst, een lijst met dringend gezochte verdachten en veroordeelden. Op de lijst, die geregeld zal worden geactualiseerd, staan op dit moment acht personen vermeld. De lijst wordt gepubliceerd op www.nationaleopsporingslijst.nl. De lijst is ook via www.politie.nl te raadplegen. Het AVRO-programma ‘Opsporing verzocht’ zal dinsdagavond 5 januari om 21.45 uur op Nederland 1 uitgebreid aandacht aan dit onderwerp besteden.
De politie Amsterdam-Amstelland is samen met OM Amsterdam een pilot begonnen om de burger te betrekken bij het opsporen van moeilijk traceerbare veroordeelden. Op de website www.veroordeeldengezocht.nl staan foto’s en namen van gezochte veroordeelde personen. Voordat personen op deze website worden geplaatst wordt hun zaak voorgelegd aan het OM Amsterdam. Dat beslist of aan de criteria is voldaan.
Heel Nederland wordt via schermen, e-mail, SMS en instant messenging gewaarschuwd bij een vermissing van een kind waarvan vermoed wordt dat diens leven of gezondheid gevaar loopt. Minister van Justitie Hirsch Ballin heeft vandaag in Nieuwspoort het startsein gegeven voor AMBER Alert Nederland. Doel is bij urgente kindervermissingszaken gebruik te maken van de ogen en oren van de burger en zodoende snel het kind te kunnen opsporen
De regiopolitie Drenthe heeft twee verdachten aangehouden inzake de brandstichtingen die in augustus in Assen en Ubbena hebben plaatsgevonden.
Het Openbaar Ministerie gaat mogelijk de regels iets verruimen voor de inzet van opsporingsberichtgeving. Hierbij wordt via de publieke media de hulp van het publiek ingeroepen bij het oplossen van strafbare feiten. Opsporing Verzocht en de regionale varianten van dit programma zijn voorbeelden hiervan. Een landelijke commissie heeft de leiding van het OM deze beperkte verruiming geadviseerd.
Gezocht via SP!TS: Twee verdachten van afpersing in de trein. Vandaag zijn het gratis ochtendblad, het Openbaar Ministerie en de politie begonnen met een proef van een half jaar. In die periode wordt bekeken of opsporingsberichtgeving via een dergelijke medium lonend is.
In het televisieprogramma Opsporing Verzocht werd in de periode september 2001 tot en met augustus 2002 in totaal bij 242 zaken de medewerking van het publiek gevraagd. Die bijdrage resulteerde in de oplossing van 70 zaken. Dat staat in het Jaarverslag Opsporingsberichtgeving.
'Beloning' staat er groot bovenaan de zogeheten raambiljetten die ophangen in politiebureaus en gerechtsgebouwen. Op deze raambiljetten staat soms de foto van aan een slachtoffer van een ernstig misdrijf, soms de montagefoto van een verdachte. In alle gevallen looft de hoofdofficier van Justitie in een arrondissement een fors bedrag uit aan degene die informatie geeft die leidt tot het oplossen van een ernstig misdrijf. Meestal gaat het om zaken van moord en doodslag, heel soms een dodelijke schietpartij, een overval of een dodelijke aanrijding. Het zijn altijd zaken waarop de samenleving geschokt heeft gereageerd. Op de biljetten wordt kort uitgelegd wat er is gebeurd en op welke telefoonnummer tipgevers hun informatie kwijt kunnen.
In sommige gevallen doen mensen pas hun mond open als ze er geld voor krijgen. Tipgeld. Dat is vaak het geval bij mensen die zelf ook in het criminele milieu verkeren. Als iemand een tip geeft die leidt tot het oplossen van een ernstig strafbaar feit dan kan hij soms rekenen op een financiële beloning.
Het bekendste opsporingsprogramma op TV is Opsporing Verzocht: al ruim 20 jaar uitgezonden door de AVRO. Maar ook SBS6 maakt een opsporingsprogramma en tegenwoordig zenden de meeste regionale omroepen opsporingsprogramma's uit. Hieronder volgt een overzicht.
De politie en het Openbaar Ministerie roepen regelmatig de hulp van het publiek in bij het oplossen van ernstige strafbare feiten. Deze hulpvraag via de openbare media heet officieel 'opsporingsberichtgeving'. Het is ook geen voorlichting, maar een opsporingsmiddel.