Levensbeëindiging op verzoek is in Nederland onder bepaalde voorwaarden niet strafbaar. Deze voorwaarden staan beschreven in de euthanasiewet (officieel: de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding In dit dossier vindt u recente berichten over dit onderwerp.
Twee lacunes in de euthanasieregeling Column van mr. J.L. de Wijkerslooth, voorzitter van het College van procureurs-generaal in het OM-magazine Opportuun, juni 2003.
Bij bijna 3 500 overledenen in 2001 was sprake van euthanasie. Dit is 2,5 procent van het totale aantal overledenen in dat jaar. In totaal is bij 43 procent van de overledenen in 2001 sprake van een medische beslissing rond het levenseinde. Dit blijkt uit een onderzoek dat het CBS in samenwerking met het Erasmus MC, Universitair Medisch Centrum Rotterdam en het Vrije Universiteit Medisch Centrum te Amsterdam heeft uitgevoerd.
Het College van procureurs-generaal is van mening dat de diagnose Alzheimer onvoldoende indicatie is om over te gaan tot hulp bij zelfdoding of euthanasie, tenzij sprake is van een situatie zoals beschreven in het Chabot-arrest, dat handelt over ondraaglijk en uitzichtloos psychisch lijden.
Het College van procureurs-generaal heeft vorig jaar besloten tot een voorwaardelijk sepot in een zaak van een huisarts die hulp bij zelfdoding had verleend aan een 64-jarige Alzheimerpatiënt. Er was sprake van uitzichtloos lijden, er was een verzoek, er was een consulent geraadpleegd en de uitvoering had conform de zorgvuldigheidseisen plaatsgevonden. De vraag of er sprake was van ondraaglijk lijden werd echter niet afdoende beantwoord.
Voor een goede beoordeling van zaken van actieve levensbeëindiging van Alzheimerpatiënten vindt het College een degelijk onderbouwde diagnose cruciaal, omdat anders de objectieve vaststelling van de ondraaglijkheid van het lijden niet mogelijk is.
In het geval van de eerdergenoemde Alzheimerpatiënt is niet aan àlle toetsingscriteria voldaan. Het College achtte deze onzorgvuldigheid echter niet ernstig genoeg om een strafrechtelijke vervolging in te stellen. Aan de Koninklijke Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst (KNMG) is deze beslissing bekendgemaakt en toegelicht, met het verzoek dit onder de aandacht te brengen van de leden van de KNMG.
De voorwaarde bij het voorwaardelijke sepot is overigens dat de betrokken arts zich niet opnieuw schuldig maakt aan onzorgvuldig handelen in een zaak van actieve levensbeëindiging.
Het in slaap houden van een patiënt door het toedienen van medicijnen (terminale sedatie) is iets anders dan euthanasie. Dat heeft minister Donner (Justitie) mede namens het ministerie van VWS geantwoord op Kamervragen.
De euthanasiewetgeving zou enigszins bijgesteld moeten worden. Het Openbaar Ministerie heeft, gezien de euthanasiepraktijk, behoefte aan enkele afzonderlijke strafbepalingen als artsen wel de juiste afweging hebben gemaakt bij een geval van euthanasie of hulp bij zelfdoding, maar niet hebben voldaan aan alle procedurele en/of medische-technische vereisten. Nu kan het OM alleen beslissen: wel of geen vervolging wegens moord.