Resultaten Zandpad voortgezet in aanpak mensenhandel

Met de aanbieding van de eindrapportage van de programmatische aanpak van mensenhandel op het Zandpad aan de landelijke Taskforce Mensenhandel zijn vandaag 16 september de ervaringen gepresenteerd die de afgelopen jaren zijn opgedaan. Door de geïntensiveerde samenwerking zijn in deze periode 67 signaalrapportages binnengekomen en behandeld.  

De programmatische aanpak mensenhandel had enerzijds tot doel om concrete zaken van mensenhandel op het Utrechtse Zandpad aan te pakken, en anderzijds om nieuwe methoden te ontwikkelen en te beschrijven zodat deze ook elders kunnen worden ingezet. De gemeente Utrecht, Politie Utrecht, Openbaar Ministerie Utrecht en de Belastingdienst/Utrecht-Gooi werkten hierbij samen: door gebruik te maken van elkaars kennis, expertise en interventiemogelijkheden is een gezamenlijke aanpak ontwikkeld. Ook diverse hulpverleningsinstellingen deden mee in het belang van de slachtoffers.

In het rapport komen als belangrijkste resultaten naar voren:

• Er is meer inzicht in de aard en omvang van mensenhandel op het Zandpad verkregen; hiervoor is de monitor Intelligence Mensenhandel ontwikkeld.
• Er is een signaalrapportage ontwikkeld. Hiervan zijn er 67 binnengekomen die in het zogenoemde signaleringsoverleg (politie en OM) en in het Casusoverleg Mensenhandel (brede groep) zijn beoordeeld en afgehandeld.
• Cameratoezicht heeft geleid tot minder omstanders en een groter veiligheidsgevoel.
• Andere fysieke aanpassingen zijn een hoger verlichtingsniveau, bootaanduidingen en zichtbare nummering op de werkplekken.
• Medewerkers van de betrokken instanties zijn getraind om signalen van mensenhandel te herkennen en kunnen hiermee terecht bij het meldpunt mensenhandel.
• Het proces van toezicht is door de politie geprofessionaliseerd.
• De Belastingdienst heeft een proces ontwikkeld voor de fiscale controle van vrouwen die op het Zandpad werken.
• De inspecteurs van de afdeling Bijzondere handhaving werken volgens de nieuwe Handhavingsstrategie  Seksinrichtingen, die in mei 2011 in de APV is vastgesteld.
• Het vergunningstelsel is uitgebreid met een maximumwerktijd van twaalf uur per dag, de registratieplicht, een minimumverhuurperiode van vier weken en de aanwezigheid van een deugdelijke alarminstallatie.
• De inzet gericht op opsporing, toezicht en controle door de Unit Mensenhandel is uitgebreid.
• Bij mensenhandelonderzoeken wordt standaard financieel onderzoek gedaan naar de mogelijkheid van ontneming. De ontneming heeft tot doel de veroordeelde terug te brengen naar het financiële niveau van voor de criminele activiteiten.
• Vier onderzoeken hebben geleid tot een strafzaak.
• De campagne via Meld Misdaad Anoniem heeft vijf tips opgeleverd, waarvan er één betrekking had op het Zandpad.
• De hulpverlening en opvang voor prostituees op het Zandpad is uitgebreid.

De afronding van de proeftuin Zandpad betekent weliswaar het einde van een experimentele periode, maar ook de voortzetting van de opgedane ervaringen. De werkmethoden die zijn ontwikkeld, zullen in de betrokken organisaties worden doorgevoerd.

Uit de Korpsmonitor Prostitutie en Mensenhandel 2011 komt naar voren dat de aanpak van prostitutie en mensenhandel door Politie Utrecht een duidelijke verbetering laat zien ten opzichte van 2008. Politie Utrecht heeft flink geïnvesteerd in het toezicht op de vergunde branche. De start en borging van een Unit Mensenhandel heeft dit mede mogelijk gemaakt. Ook voorziet de unit in een vaste plek in de organisatie waar de opsporing van mensenhandel bijeen komt. Op de punten informatieverstrekking aan het Expertisecentrum Mensenhandel en Mensensmokkel en toezicht op de niet-vergunde branche valt nog winst te behalen.