26 mei 2004 - Openbaar Ministerie
Politie en het Openbaar Ministerie krijgen meer bevoegdheden om
tbs'ers die niet terugkeren van een verlof of die ontsnappen, op
te sporen en terug in de kliniek te krijgen. Minister Donner
(Justitie) wil dit zo snel mogelijk regelen, zo zei hij
woensdagmiddag in de Tweede Kamer. De bewindsman overlegde met de
kamer over het stelsel van de terbeschikkingstelling.
Het kamerdebat over de terbeschikkingstelling, dat reeds lang
geagendeerd was, stond voor een groot deel in het teken van de
ontvoering van het 13-jarige meisje uit Eibergen door een tbs-er
die niet was teruggekeerd van verlof. In het debat zei de
minister ook dat hij een centraal informatiepunt in het leven wil
roepen voor informatie over tbs'ers die niet tijdig van verlof
zijn teruggekeerd.
Politie en OM mogen tot nu toe slechts beperkte
opsporingshandelingen verrichten als een tbs-er niet terugkeert
van verlof. De tbs-er wordt op 'de telex' gezet. Dat houdt in dat
alle politiekorpsen in het land worden ingeseind dat de persoon
wordt gezocht. Politiemensen die tijdens de surveillance in
aanraking komen met personen die zich vreemd gedragen of die om
andere redenen opvallen, kunnen in dit register kijken of deze
persoon gesignaleerd staat.
De politie kan ook bij de woning van de tbs-er gaan kijken,
familieleden, vrienden of bekenden inseinen, extra surveilleren
als ze denken dat de tbs-er zich ergens zal vertonen, maar er
mogen geen dwangmiddelen worden ingezet. Dat betekent: er mogen
geen telefoons worden getapt, geen zoekingen worden gedaan etc.
Dat heeft ermee te maken dat het onvluchten van een
tbs-instelling of een gevangenis geen zelfstandig strafbaar feit
is. Om die reden heeft de officier van justitie ook geen
wettelijke mogelijkheden om dit soort dwangmiddelen in te
zetten.
Het is ook niet mogelijk om zomaar een met naam en toenaam
bekende persoon, (verdachte of veroordeelde) met foto in beeld te
brengen op de televisie. Om een aantal redenen (het risico van
een heksenjacht, eigenrichting, gevaar voor anderen, bijvoorbeeld
gegijzelden, schending van de privacy) is dit aan strenge regels
gebonden. Het OM moet hiervoor de minister van Justitie om
toestemming vragen. In de afgelopen jaren is slechts een aantal
keren via de korte opsporingsberichten rond de nieuwsrubrieken en
bij Opsporing Verzocht een bekende verdachte/dader in beeld
gebracht. In al die gevallen waren de meer traditionele
opsporingsmiddelen onvoldoende gebleken en vormde de gezochte
persoon een direct gevaar voor burgers.