1 januari 2009 - Openbaar Ministerie
Afgelopen jaarwisseling is hard opgetreden tegen veroorzakers van ongeregeldheden. Van de aanhoudingen heeft de politie tot nu toe ongeveer 440 zaken van verdachten aan het OM voorgelegd. Daarvan zijn er ongeveer 300 specifiek gerelateerd aan oud & nieuw, geweld en vernielingen. Volgens een eerste inschatting zullen ongeveer 35 personen zich vrijdag 2 januari of maandag 5 januari voor de supersnelrechter moeten verantwoorden voor hun daden. Daarnaast zullen naar verwachting tussen de 60 en 70 personen voor de ‘gewone’ snelrechter worden gebracht. Dat wil zeggen dat ze binnen 17 dagen na hun aanhouding voor de rechter moeten komen. Ongeveer 90 personen hebben een transactie aangeboden gekregen in de vorm van een geldboete of taakstraf of een dagvaarding uitgereikt gekregen voor een themazitting bij de rechter. De overige zaken worden nog beoordeeld.
Personen die ervan verdacht worden verantwoordelijk te zijn voor ongeregeldheden rond de jaarwisseling worden zoveel mogelijk voor de snelrechter en de supersnelrechter gebracht. Waar mogelijk wordt in afwachting van berechting door de rechter, voorlopige hechtenis gevorderd. Diegenen die tot een vrijheidsstraf worden veroordeeld zullen direct na de uitspraak die straf moeten uitzitten.
Supersnelrecht
In de arrondissementen Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Rotterdam zijn supersnelrechtzittingen georganiseerd. Supersnelrecht betekent dat verdachten binnen de termijn van de inverzekeringstelling worden berecht. Ongeveer 35 personen zullen op vrijdag 2 en maandag 5 januari voor de supersnelrechter worden gebracht in verband met zaken als openlijk geweld en vernielingen.
Snelrecht
Alle negentien arrondissementen - dus ook die waar supersnelrechtzittingen zijn georganiseerd - organiseren ‘gewone’ snelrechtzittingen. Snelrecht houdt in dat de verdachte die na inverzekeringstelling in bewaring wordt gesteld, binnen de bewaringstermijn van veertien dagen voor de politierechter moet verschijnen. Een eerste globale inventarisatie leert dat het OM van tussen 60 en de 70 personen de voorlopige hechtenis zal vorderen met de bedoeling ze binnen twee weken voor de snelrechter te brengen. Nog niet alle zaken zijn beoordeeld dus dat aantal kan nog veranderen.
Themazittingen
Feiten van geringere ernst of feiten waarvoor geen voorlopige hechtenis gevorderd kan worden zijn niet geschikt om via supersnelrecht of gewoon snelrecht te worden afgedaan. Tijdens de jaarwisseling hebben ongeveer 90 personen die door de politie zijn aangehouden een transactie aangeboden gekregen in de vorm van een geldboete of taakstraf of een dagvaarding uitgereikt gekregen voor een themazitting.
Hogere strafeisen
Het College van procureurs-generaal heeft de strafvorderingrichtlijn voor veel voorkomende gevallen van geweld tijdelijk aangepast zodat de officier van justitie hogere straffen kan eisen in strafzaken die voortkomen uit de jaarwisseling. Dat betekent dat de officier hogere geldboetes, hogere taakstraffen en vaker en hogere gevangenisstraffen zal eisen. Afgesproken is dat de eis in alle zaken van rond de jaarwisseling ongeveer 75% hoger zal zijn dan anders. Dat geldt bijvoorbeeld als er sprake is van openlijk geweld tegen goederen zoals het ingooien van ruiten of het omver trekken van een verkeersbord. Is er sprake van geweld tegen een politieambtenaar, een hulpverlener of een andere functionaris als een buschauffeur of een gemeenteambtenaar, dan zal de strafmaat, die al sinds enige tijd met 100% verhoogd is, met nog eens 50% extra worden verhoogd. In de praktijk betekent dit dat de strafeis in geval van geweld tegen functionarissen tijdens deze jaarwisseling ongeveer twee maal hoger is dan normaal.
Signaal
Met de toepassing van het lik-op-stuk-beleid én met de hogere strafeisen wil het OM het signaal afgeven dat gewelddadig gedrag zoals tijdens de afgelopen jaarwisseling door sommigen werd vertoond niet wordt getolereerd en direct wordt afgestraft.