Het materiële strafrecht geeft onder andere de gedragingen aan die als strafbaar feit in een wettelijke regeling zijn opgenomen en welke straf daarop is gesteld. Het bekendste wetboek waarin strafbepalingen zijn opgenomen is het Wetboek van Strafrecht, maar in veel andere wetten, denk bijvoorbeeld aan de Vuurwapenwet, de Opiumwet, maar ook aan de Verkeerswet, zijn ook strafbepalingen opgenomen.
In deze wetten wordt bepaald wat strafbaar is. Denk daarbij aan de delictsomschrijvingen van strafbare feiten zoals bijvoorbeeld diefstal, geweld, moord en doodslag. Maar ook overtreding van de bepalingen van bijvoorbeeld de Wet op de economische delicten.
In het algemeen is degene die een strafbaar feit pleegt, daarvoor aansprakelijk. Er kunnen echter ook anderen medeplichtig zijn. Er bestaan meerdere vormen van medeplegen. En tenslotte kan het ook zijn dat een strafbaar feit alleen door een bepaald aangewezen persoon kan worden gepleegd, zoals bijvoorbeeld een ambtenaar.
Degene die een strafbaar feit pleegt kan in bepaalde gevallen worden veroordeeld tot een vrijheidsstraf of een geldboete. Soms beide. Soms kan ook een bijkomende straf of een maatregel worden opgelegd.
Hier staan de adviezen die het OM uitbracht naar aanleiding van wetsvoorstellen betreffende het Materieel strafrecht.