Voorwoord

Iedere afpakkans benutten

Beeld: © OM

Misdaad mag niet lonen. Dat uitgangspunt vormt al jaren de kern van onze aanpak van criminele geldstromen. Het uitgangspunt krijgt pas betekenis door de mensen die het iedere dag in de praktijk brengen. Het verhaal van Anne Hof en Nick, op pagina’s 20-23 van dit nummer, is daar een mooi voorbeeld van. De samenwerking tussen de afpakofficier, de vermogenstraceerder en hun collega's in parket Noord-Holland laat zien wat mogelijk is wanneer vanaf het begin van een onderzoek ook wordt gekeken naar beslag- en afpakkansen. Niet als sluitstuk, maar als integraal onderdeel van de strafzaak.

Dat is geen lokaal succesverhaal. Het past in een bredere ontwikkeling binnen het Openbaar Ministerie. In 2025 hebben we op dit vlak uitstekende resultaten geboekt. Voor het vierde jaar op rij is de landelijke doelstelling overtroffen. In totaal is vorig jaar voor 433 miljoen euro beslag gelegd en ook de incassoresultaten zijn sterk verbeterd. Daar mogen we als OM trots op zijn. Achter deze cijfers gaan veel strafzaken, talloze keuzes en vooral veel bevlogen professionals schuil. Het Jaaroverzicht Criminele Geldstromen 2025, in juli gepubliceerd op onze website, laat zien hoe veelzijdig die inzet inmiddels is.

Ook Anne Hof en Nick laten zien dat afpakken geen taak is van een kleine groep specialisten, maar een verantwoordelijkheid van het hele OM. Door vroeg mee te denken, collega's actief op te zoeken en beslagkansen zichtbaar te maken, ontstaat een cultuur waarin afpakken steeds vanzelfsprekender wordt. Precies de beweging die we als OM willen stimuleren.

Tegelijkertijd staan we aan de vooravond van een volgende stap. De implementatie van de Europese confiscatierichtlijn biedt ons nieuwe mogelijkheden om crimineel vermogen effectiever op te sporen en af te pakken. Via de Asset Recovery Offices (ARO's) kan informatie over vermogen tussen Europese landen sneller worden uitgewisseld. Die informatie moet in beginsel binnen zeven dagen na het ARO-verzoek beschikbaar zijn en kan bovendien worden gebruikt als bewijs in zowel de strafzaak als de ontnemingsprocedure. Dat stelt ons in staat sneller te handelen en vermogen eerder veilig te stellen. Daarnaast introduceert de Europese richtlijn de maatregel confiscatie. Daarmee kan het OM de rechter verzoeken goederen te confisqueren zonder dat daarvoor een strafrechtelijke veroordeling van een verdachte nodig is. Het gaat om een afzonderlijke raadkamerprocedure die zich richt op het goed zelf. Voorwaarde is dat op het goed beslag is gelegd en dat het OM aannemelijk maakt dat het onmiddellijk of middellijk afkomstig is uit enig misdrijf.

Zodra het wetsvoorstel voor de implementatie van de confiscatierichtlijn aan de Tweede en Eerste Kamer wordt aangeboden, zullen wij daar uiteraard over communiceren en aandacht besteden aan de nieuwe mogelijkheden en de betekenis daarvan voor de praktijk.

Uiteindelijk maken ménsen het verschil. Het enthousiasme, de creativiteit en de vasthoudendheid die uit het artikel in deze Opportuun spreken, vormen de basis waarop we de komende jaren verder bouwen. Want iedere euro die we criminelen afnemen, is een euro minder waarmee nieuwe criminaliteit kan worden gefinancierd én een bevestiging dat misdaad niet mag lonen. Ik hoop dat het artikel alvast inspireert om ook binnen de huidige mogelijkheden iedere afpakkans optimaal te benutten.

Anita van Dis-Setz is als landelijk coördinerend officier van justitie aanpak criminele geldstromen werkzaam bij het Functioneel Parket.