ELOM:2025:003 (Dronepasje met niet-bestaand certificaatnummer)

Beslissing OM

in de zaak tegen een exploitant en bestuurder van een drone, hierna de verdachte.

Aanleiding onderzoek

Het onderzoek in deze zaak is gestart nadat medewerkers van de Koninklijke Marechaussee op [datum in het jaar] 2024 zagen dat twee personen in het havengebied [locatie] een drone uit een auto haalden, terwijl binnen dat gebied een Tijdelijk Militair Object ([naam militair object]) was gepland.  

Verdenking strafbaar feit

Overtreding van art. 225 Wetboek van Strafrecht (valsheid in geschrift).

Feiten en omstandigheden

Uit het onderzoek is onder meer gebleken dat de verdachte op [datum in het jaar] 2024 samen met [naam] ter plaatse was in verband met een opdracht om het vertrek van een schip uit de haven te filmen. Medewerkers van de Koninklijke Marechaussee hebben de verdachte en [naam] aangesproken en toegelicht waar, gelet op het ingestelde Tijdelijk Militair Object en de ter plaatse geldende verboden zone^[1], wel en niet met een drone mocht worden gevlogen. De verdachte heeft die aanwijzingen opgevolgd en is met de drone gaan vliegen waar dat was toegestaan.

De drone waarmee is gevlogen, betreft een DJI Mavic 3 Pro. De verdachte is eigenaar van deze drone en hij heeft zich, blijkens raadpleging van het droneregister, bij het RDW als exploitant geregistreerd.

Om aan te tonen dat de verdachte tevens beschikte over een vliegbewijs, heeft de verdachte een pasje overhandigd aan een medewerker van de Koninklijke Marechaussee. Dit pasje had het formaat van een bankpas en vermeldde certificaatnummer NLD-[nummer] voor een bewijs van voltooiing (subcategorie A1/A3) en een vaardigheidsbewijs (subcategorie A2) met als geldigheidsdatum [datum in het jaar] 2026.

Vanwege een storing van het operationeel politiesysteem was het op [datum waarop de controle plaatsvond] niet mogelijk om verdachtes certificaat bij de RDW te controleren. Uit informatie van de RDW bleek [drie dagen later] dat persoonsgegevens van de verdachte en het certificaatnummer niet in het RDW-systeem voorkwamen. Gelet hierop, in combinatie met het feit dat de lay-out van het pasje afweek van een origineel vliegbewijs, is een vermoeden van valsheid in geschrift ontstaan.

Tijdens zijn verhoor [datum later die maand] heeft de verdachte verklaard dat hij het pasje in 2021 voor ongeveer twintig euro had aangeschaft op de site van [naam bedrijf]. Op deze website wordt een voorbeeld van een pas getoond, waarin op bepaalde plaatsen gegevens kunnen worden ingevuld. De verdachte heeft toen zijn voor- en achternaam, het certificaatnummer en de geldigheidsdatum ingevoerd. De reden voor het aanschaffen van het pasje was dat hij hiermee eenvoudig zou kunnen aantonen dat hij over de vereiste documenten beschikte. Naar zijn zeggen werd deze werkwijze destijds ook op verschillende fora besproken.

De verdachte heeft verklaard dat hij niet wist hoe het certificaatnummer precies tot stand was gekomen, maar dat het niet overeenkwam met zijn exploitantennummer en dat zijn geboortedatum erin was verwerkt. In aanloop naar het verhoor heeft hij gezocht naar zijn officiële documenten, omdat hij ervan overtuigd was dat hij het bewijs van voltooiing in [land 1] had behaald en het vaardigheidsbewijs via [bedrijf]. Deze documenten kon hij echter niet terugvinden. Omdat ook [bedrijf] zijn vaardigheidsbewijs niet kon traceren, heeft hij vervolgens opnieuw een bewijs van voltooiing en een vaardigheidsbewijs behaald.

Op verzoek van het OM heeft [anderhalve week na het verhoor] een aanvullend verhoor plaatsgevonden, onder meer om te onderzoeken of het certificaatnummer op het pasje mogelijk was afgeleid van een buitenlands certificaat.^[2] Tijdens dit aanvullende verhoor heeft de verdachte verklaard dat hij had vastgesteld dat hij het bewijs van voltooiing voor subcategorie A1/A3 niet via [land 1], maar via [land 2] had behaald. Dit certificaat was op [datum in het jaar] 2021 afgegeven onder nummer IRL-[nummer] en was geldig tot [datum in het jaar] 2026. Hoe het nummer op het pasje van [website bedrijf] tot stand is gekomen, heeft de verdachte niet kunnen achterhalen.

Beslissing

Het OM heeft op [twee weken na het aanvullende verhoor] kennis genomen van het proces-verbaal van het aanvullende verhoor. De parketsecretaris heeft de verdachte diezelfde dag telefonisch meegedeeld dat de zaak zou worden geseponeerd, omdat het bewijs voor opzet ontbrak.^[3]

Het vals opmaken van een geschrift, zoals het betreffende pasje, veronderstelt immers opzettelijk handelen. Daarvan is in dit geval geen sprake geweest. Hoewel op het pasje een onjuist certificaatnummer was vermeld, blijkt uit het onderzoek niet dat de verdachte daarmee iets heeft willen verhullen of misleiden.^[4] De verdachte beschikte over een geldig bewijs van voltooiing en wilde het pasje slechts gebruiken om dat aan te tonen. De zaak is daarom geseponeerd.

[1] Een deel van de haven aan [adres], waar de verdachte zich die dag bevond, is aangewezen als verboden zone voor de open categorie op grond van art. 4 Regeling zonering onbemande luchtvaartuigen.

[2] Het OM heeft van de luchtvaartpolitie begrepen dat dergelijke pasjes in 2021 veelvuldig voorkwamen. In die periode werd het vereiste bewijs van voltooiing vaak langs verschillende routes verkregen en bestond het dronebewijs uit een pdf-bestand zonder echtheidskenmerken. Omdat een papieren versie kwetsbaar is, kozen diverse dronebestuurders ervoor een pasje te laten vervaardigen met daarop hun gegevens.

[3] Dit is niet de gebruikelijke werkwijze. Hiertoe is besloten omdat de beslissing van het OM vaststond, het inzenden van het dossier enige tijd zou vergen en de zaak de verdachte zichtbaar bezighield. Het OM heeft daarom gekozen de verdachte zo spoedig mogelijk duidelijkheid te verschaffen.

[4] Nu in het certificaatnummer de geboortedatum van de verdachte is verwerkt, acht het OM het aannemelijk dat het nummer door de website van [bedrijf] automatisch is gegenereerd en dat de verdachte heeft nagelaten dit nummer aan te passen.