Beslissing: 15 januari 2026 AP Noord-Holland

Categorie luchtvaartzaak: Kleine bemande luchtvaart

Formele relaties: -/-

Inhoudsindicatie: Luchtvaartuig begon op Schiphol zonder klaring en zonder contact met de grondverkeersleiding te taxiën richting de startbaan. Uit navraag blijkt dat zich geen ander verkeer in de directe omgeving bevond en geen werkzaamheden plaatsvonden. Concrete gevaarzetting laag tot beperkt. Geen strafrechtelijk onderzoek ingesteld. Aandacht gevraagd voor belang van melden en leren binnen Just Culture.

Beslissing OM

in de zaak tegen een NN-verdachte.

Aanleiding onderzoek

Het OM heeft twee meldingen ontvangen over een voorval op [datum] 2025 op Schiphol, waarbij een door [exploitant] geëxploiteerd luchtvaartuig betrokken was. De meldingen zijn overeenkomstig Verordening 376/2014 gedaan bij het Analyse Bureau Luchtvaartvoorvallen (ABL).[1]

Het ABL heeft de meldingen op 30 december 2025 aan het OM doorgegeven wegens een vermoeden van gevaarzetting door een opzettelijke overtreding. Daarbij wees het ABL op de aard van het voorval, dat het omschreef als het veronachtzamen van (conflict)risico's op de luchthaven door tekortschietende naleving van voorgeschreven procedures, waaronder het uitvoeren van de taxiefase zonder naleving van de geldende radiotelefonieprocedures.

Informatie over het voorval

Uit de meldingen volgt dat het vliegtuig met registratienummer [XX]-[XXXX] van [exploitant] op [datum] 2025 omstreeks [tijdstip] op Schiphol is begonnen met taxiën richting baan 22, zonder daarvoor een klaring van de verkeersleiding te hebben ontvangen. Het betrof een geplande vlucht naar [bestemming].

Volgens de beschikbare informatie is het vliegtuig vanaf GD via rijbaan G1 richting baan 22 gereden zonder contact op te nemen met de grondverkeersleiding. Apron Planning & Control (APC) heeft dit opgemerkt en de grondverkeersleider hierover geïnformeerd. Vervolgens is een marshaller ingezet en is het luchtvaartuig, na overleg met de Flow Manager Aircraft (FMA), via rijbaan G1 naar baan 22 begeleid.

Verkenning gevaarzetting

Een dergelijk voorval kan in abstracte zin gevaarzettend zijn. Voor de beoordeling of strafrechtelijk onderzoek aangewezen was, achtte het OM van belang of ook sprake was geweest van concrete gevaarzetting. Omdat de meldingen daarover geen nadere informatie bevatten, is navraag gedaan bij Luchtverkeersleiding Nederland. Daaruit bleek dat zich ten tijde van het voorval geen ander verkeer in de directe omgeving bevond en evenmin werkzaamheden plaatsvonden. De concrete gevaarzetting wordt daarom als laag tot beperkt beoordeeld.

Beslissing en aandacht voor Just Culture

Gelet op het voorgaande is het OM van oordeel dat onvoldoende algemeen belang bestaat om een strafrechtelijk onderzoek in te stellen. Het OM ziet in dit geval met name een belang in het onderstrepen van het belang van het melden van voorvallen en het leren daarvan binnen het kader van Just Culture. Om die reden is de exploitant over de beslissing geïnformeerd en is hiervoor aandacht gevraagd bij de exploitant, met het verzoek dit ook met de betrokken gezagvoerder te bespreken.

[1] Met betrekking tot zulke meldingen heeft het OM met het oog op Just Culture afspraken gemaakt: het OM heeft geen toegang tot de voorvalmeldingen, maar het ABL zet meldingen door als het vermoeden bestaat dat de grenzen van Just Culture zijn overtreden. Dit betekent dat bij een vermoeden van een opzettelijke overtreding of grove nalatigheid meldingen aan het OM worden doorgegeven, zodat het OM kan onderzoeken of daarvan al dan niet sprake is geweest. De beslissing tot doorgifte wordt zelfstandig door het ABL genomen.

Een dergelijke doorgifte betekent niet dat de melders beogen dat een strafrechtelijk onderzoek wordt ingesteld en vormt evenmin een advies daartoe. De doorgifte heeft uitsluitend tot doel het OM in staat te stellen kennis te nemen van het voorval en te beoordelen of strafrechtelijk optreden aan de orde is.