Vier jaar cel geëist voor grootschalige fraude met cryptovaluta

Een 40-jarige man uit Deventer heeft vandaag voor de rechtbank in Zwolle vier jaar gevangenisstraf tegen zich horen eisen. De verdachte heeft zich volgens de officier van justitie schuldig gemaakt aan grootschalige fraude met virtuele valuta, beter bekend als cryptocurrency. Ook is een beroepsverbod van vijf jaar geëist. Volgens de officier van justitie zou de verdachte gedurende die periode niet meer mogen optreden als vermogensbeheerder en handelaar in financiële producten, waaronder cryptovaluta.

Ook zou de Deventenaar ruim 937.000 euro moeten terugbetalen aan de Staat, omdat hij dat heeft verdiend met het plegen van strafbare feiten. "Het maken van eigen cryptovaluta en het handelen daarin is niet strafbaar. Maar in deze zaak was er sprake van oplichting, het manipuleren van de markt, het verstrekken van valse informatie over cryptomunten en het verzwijgen en verhullen van belangrijke informatie", aldus de officier van justitie.

De politie viel op maandag 20 april 2020 een loods aan de Groningerstraat in Deventer binnen en nam daarbij een laptop in beslag. Uit chats die daarop werden aangetroffen bleek dat de Deventenaar beheerder en eigenaar was van onder meer de handelsplaats Coinhouse.eu, een platform waarop mensen een account konden aanmaken, een eigen ‘wallet’ (een portemonnee) konden laten aanmaken, daar geld naar toe konden overmaken om dat vervolgens om te zetten in allerlei soorten cryptomunten.

Uit chatberichten van januari 2018 blijkt dat Coinhouse.eu al vrij snel na haar lancering bijna 20.000 leden had. Ook bleek dat het van meet af aan de bedoeling is geweest om de Coinhouse.eu op enig moment plat te gooien. Begin april 2018 werd voor de klanten van Coinhouse.eu de opnamefunctie (‘withdrawal’) van hun wallets stil gelegd. Door verdachten werden de wallets van accounthouders leeggehaald, terwijl Coinhouse.eu gewoon bleef draaien.

Pump en dump

Daarnaast is in deze zaak volgens de officier van justitie gebruik gemaakt van de werkwijze ‘pump en dump’. Er werd veel reclame gemaakt voor de door verdachte zelf gemaakte munten, met namen als Tulipmaniacoin, Malc, ERSO, Europe United en Paris. De verdachte bood zijn coins te koop aan op handelsplaatsen en kocht deze vervolgens zelf op, waardoor de koers op een kunstmatige manier steeg; het pumpen. Vervolgens werden de coins op het hoogtepunt verkocht; het dumpen.  "Verdachte heeft geprofiteerd van de marktwerking en ontwikkelingen in de cryptocurrency. En hij heeft daar fors geld mee verdiend. Dat is op zich niet strafbaar. Geld verdienen mag, veel geld verdienen mag ook. Maar wanneer deze enorme verdiensten voortkomen uit valse trucs, het achterhouden van essentiële informatie en opzettelijk verspreiden van valse informatie dan is er sprake van oplichting. Dat is strafbaar en dat is precies waar het hier vandaag over gaat", aldus de officier van justitie. "Verdachte heeft gehandeld met het doel via strafrechtelijk handelen financieel voordeel te behalen ten koste van de slachtoffers."

QR fraude

In maart 2021 werd door de Triodos bank aangifte gedaan van onder meer oplichting en computervredebreuk. Sinds december 2020 waren klanten van de bank doelwit van verschillende aanvallen door een 'social engineer' die met een valse naam en valse hoedanigheid uit naam van Triodos de klanten telefonisch benaderde. Daarbij werden klanten overgehaald om een QR-code, die ze per e-mail toegestuurd kregen, te scannen. Klanten wisten niet dat deze QR-codes klaargezette iDEAL-betalingen betroffen naar crypto handelsplaatsen. De verdachte heeft het via deze ‘bankhelpdeskfraude’ verkregen geld omgezet in cryptocurrency.

De man stond ook terecht voor witwassen; hij kocht een woning, een boot, diverse dure auto’s en sieraden met het geld dat naar het oordeel van het OM afkomstig is uit de oplichting met de cryptovaluta. Doordat dit over langere periode heeft plaats gevonden is dit ten laste gelegd als gewoonte witwassen, voor een totaalbedrag van 1,8 miljoen euro. Daarnaast beheerde de verdachte in Deventer een bitcoin ATM, welke naar het oordeel van het OM ook werd gebruikt om geld wit te wassen.

"Verdachte heeft geen oog gehad voor de financiële schade maar puur gehandeld vanuit eigen financieel gewin", aldus de officier van justitie in het requisitoir. Wat de officier betreft is er geen reden om af te wijken van de richtlijnen en de straf te matigen: "Verdachte heeft niet willen meewerken aan het ontgrendelen van zijn devices en heeft zich grotendeels op zijn zwijgrecht beroepen."

Alles afwegende vindt de officier van justitie een gevangenisstraf voor de duur van vier jaar passend en geboden.

Bij de aanhoudingen in mei 2021 zijn ook een destijds 22-jarige man uit Apeldoorn en een 41-jarige man uit Zaandam aangehouden. Het OM beslist op een later moment over eventuele verdere vervolging van deze verdachten.

Hoe werkt pump en dump?