Drie Surinaamse banken zijn in het kader van een buitengerechtelijke afdoening met het Openbaar Ministerie (OM) transacties overeengekomen wegens verdenking van schuldwitwassen, eenmalig begaan in 2018. Hakrinbank N.V. betaalt de staat een geldsom van 166.000,- euro. Finabank N.V. en De Surinaamsche Bank N.V. betalen de staat ieder 124.500,- euro.
Achtergrond
In 2016 is door Douane, FIOD, KMAR, DNB en het OM een project gestart naar mogelijk witwassen via Schiphol door middel van bulkgeldzendingen. Schiphol is een belangrijke hub in de verzending van bulk cash geld. Het doel van dit project was om de integriteit van het bulk cash verkeer via de luchthaven te versterken.
In april 2018 nam de FIOD contante geldbiljetten met een waarde van 19,5 miljoen euro in beslag op Schiphol. Het geld was afkomstig van drie Surinaamse banken en was op weg naar Hongkong. Er ontstond vervolgens het vermoeden dat de banken zich schuldig hadden gemaakt aan schuldwitwassen, doordat zij in Suriname onvoldoende toezicht hadden gehouden op de herkomst van het contante geld in het bijzonder door onvoldoende na te gaan wie de klanten waren van geldwisselkantoren die op hun beurt weer klant waren bij de banken.
Door de geldzending via het Nederlandse grondgebied te vervoeren kon de integriteit van de luchthaven Schiphol in het geding zijn en werd het Nederlandse OM betrokken.
De bank als poortwachter
De aanpak van witwassen heeft prioriteit bij de overheid, omdat het van groot belang is voor de effectieve bestrijding van allerlei vormen van ernstige criminaliteit. Instellingen zoals banken hebben een belangrijke rol als poortwachter om het financiële systeem onder andere tegen witwassen te beschermen.
De afgelopen jaren heeft Suriname zich ingezet om de aanpak van witwassen en terrorismefinanciering te versterken; in 2022 is de Wet ter voorkoming en bestrijding van witwassen en terrorismefinanciering aangenomen en evaluaties van de CFATF (Caribisch Financial Action Task Force) geven positieve ontwikkelingen aan. Ook hebben de banken enige tijd geleden verbetermaatregelen doorgevoerd op het gebied van, onder andere, cash controls, KYC en governance.
Overeengekomen boetebedragen
De transactieovereenkomsten met de banken zijn volgens het OM een passende afdoening van de door het OM geconstateerde witwasfeiten. De inbeslaggenomen gelden zullen worden geretourneerd aan de betrokken banken.
Schuldwitwassen kan bij natuurlijke personen bestraft worden met maximaal twee jaar gevangenisstraf en een maximale boete (ten tijde van inbeslagneming) van 83.000,- euro. Omdat het hier gaat om rechtspersonen kan de boete verhoogd worden. Dat is ook gedaan. Gelet op de verschillende omvang van de inbeslaggenomen bedragen betaalt Hakrinbank twee keer de maximale vijfde boetecategorie, namelijk 166.000,- euro en Finabank en De Surinaamsche Bank anderhalf keer, namelijk 124.500,- euro.
Bij het bepalen van de hoogte is ook rekening gehouden met de ouderdom van de zaak en het gegeven dat het schuldwitwassen betreft, dat een lichter vergrijp is dan opzet- of gewoontewitwassen. Het OM is van opzet niet gebleken. Evenmin heeft het OM kunnen vaststellen dat het gehele geldbedrag een criminele herkomst had.