Vandaag stonden twee jongemannen uit Den Haag en Zaandam terecht voor het veroorzaken van een explosie in Purmerend in de nacht van 14 op 15 december 2024. Daarbij zijn bewoners getroffen, is één jongen zeer ernstig gewond geraakt en zijn meerdere woningen verwoest. Het Openbaar Ministerie Noord-Holland (OM) vindt bewezen dat de destijds 16-jarige verdachten samen de ontploffing hebben veroorzaakt, met levensgevaar voor de bewoners van de woning en hun buren, en met gevaar voor goederen. Ook staat voor het OM vast dat zij zich beiden schuldig hebben gemaakt aan poging tot moord. Het OM eiste tegen de jongeman uit Den Haag 368 dagen jeugddetentie met aftrek van het voorarrest, waarvan 299 dagen voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar. Tegen de jongeman uit Zaandam eiste het OM ook 368 dagen jeugddetentie met aftrek van het voorarrest, maar dan met 180 dagen voorwaardelijk en met een proeftijd van 2 jaar. Beide verdachten moeten naar oordeel van het OM samen ook schadevergoedingen ter hoogte van ruim € 95.000,- betalen aan de verschillende slachtoffers.
Onderzoek en motief
Door de explosie ontstond een grote brand. Uit onderzoek bleek dat de explosie opzettelijk was veroorzaakt bij de voordeur van de woning. Er werden restanten aangetroffen van een vuurwerkbrandstofcombinatie, die bestond uit minstens zes Super Cobra’s en zes literflessen wasbenzine. Uit diverse camerabeelden en in kaart gebrachte looproutes, snapchatberichten en afgelegde verklaringen, werd duidelijk dat de twee verdachten de explosieven hebben geplaatst.
Het OM gaat er van uit dat de verdachten de explosieven in opdracht en tegen de belofte van betaling hebben geplaatst. Het motief van de opdrachtgever heeft volgens het OM te maken met een conflict van de opdrachtgever met één van de bewoners van het huis over gestolen accu’s. De rechtszaak tegen de meerderjarige opdrachtgever is begin juli.
Poging tot moord
Naast het veroorzaken van de explosie verwijt het OM de verdachten ook poging tot moord. Dat betekent dat zij opzettelijk en met voorbedachte raad hebben gehandeld.
De opzet op de levensberoving blijkt voor het OM uit het feit dat de verdachten midden in de nacht een bom van minstens 6 kilo hebben aangestoken bij een gezinswoning. ‘’De verdachten wisten hoe gevaarlijk hun plan was en dat daarbij doden zouden kunnen vallen. En toch zijn ze op pad gegaan om het bompakket te laten exploderen. Daarna zijn de verdachten weggerend zonder zich te bekommeren om de bewoners’’, aldus de officier.
Voor wat betreft de voorbedachte raad stelt het OM vast dat de verdachten speciaal naar Purmerend zijn gereisd, waar zij ruim vier uur hebben gewacht terwijl er met Cobra’s werd geklust. Daarna zijn ze met z’n tweeën naar de woning gelopen waar het moest gebeuren. Ook dat kostte tijd. De officier: ‘’Ze hebben het plan uitgevoerd zoals bedoeld: bompakket neerleggen voor de deur van de woning. Ze hadden het ergens anders kunnen neerleggen, ze hadden iemand kunnen waarschuwen of ze hadden het niet kunnen doen - dat hebben ze allemaal niet gedaan. Het plan is uitgevoerd.’’ Op basis van de feiten blijkt voor het OM dat de verdachten er over nagedacht hebben en dat ze achter het voorgenomen plan stonden.
Ernstige gevolgen
De brandbom veroorzaakte brand in de hal van de woning, op de trap en op de bovenverdiepingen. Hierdoor was de belangrijkste vluchtroute vanuit de slaapkamers geblokkeerd. De brand is vervolgens overgeslagen naar de naastgelegen woningen, waar ook bewoners lagen te slapen. Door de kracht van de explosie is de achtergevel van de woning naar achteren verplaatst en zijn ruiten van omliggende panden vernield.
Voor de bewoners van het getroffen huis, een moeder en twee kinderen, was de impact het grootst. De officier van justitie: ‘’Zij lagen te slapen en schrokken wakker van de explosie. Ze hebben ternauwernood levend het huis kunnen ontvluchten. De jongste zoon moest vanaf zolder over de brandende trap het huis te verlaten. Hij is daarbij ernstig verbrand en is door alle littekens en de verminking van zijn lichaam voor het leven getekend. Daarnaast is het huis onbewoonbaar verklaard en zijn hun bezittingen, waaronder spullen van emotionele waarde, grotendeels verwoest.’’
Ook de impact voor buren was enorm. Zij schrokken midden in de nacht wakker van de enorme explosie en er kwam rook hun slaapkamers binnen. Ze moesten hun huizen verlaten en hebben daar langere tijd niet kunnen wonen. Persoonlijke bezittingen zijn bij de brand verloren gegaan.
Tot slot is de maatschappelijke impact groot geweest. De officier: ‘’Het zijn bij uitstek dit soort feiten die zorgen voor grote gevoelens van onveiligheid: in Purmerend, maar ook in de samenleving. Zeker als je bedenkt dat de dodelijke explosie aan de Tarwekamp in Den Haag een week hiervoor plaatsvond.’’
Strafeisen
De explosie was een geplande en gerichte actie. De verdachten hebben deze verschrikkelijke opdracht uitgevoerd vanwege de verleiding snel geld te verdienen. De officier: ‘’Ze hebben meegewerkt aan een volstrekt disproportionele en verwerpelijke vorm van eigenrichting. Het ging om een zichtbaar bewoonde woning in een woonwijk bij voor hen onbekende mensen. Dat een gezin hun leven en huis zou kunnen verliezen boeide hen niet. Het getuigt van een ongelooflijke minachting voor het leven van anderen.’’
Het OM eiste tegen de jongeman uit Den Haag 368 dagen jeugddetentie met aftrek van het voorarrest, waarvan 299 dagen voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar. Ook vroeg het OM aan de rechtbank om een groot aantal voorwaarden op te leggen die het risico op herhaling moeten verkleinen en begeleiding en behandeling van de verdachte mogelijk maken.
Tegen de jongeman uit Zaandam eiste het OM ook 368 dagen jeugddetentie met aftrek van het voorarrest, maar dan met 180 dagen voorwaardelijk en met een proeftijd van 2 jaar. Ook vroeg het OM om voorwaarden op te leggen om de positieve ontwikkeling van de verdachte verder te ondersteunen. Het OM heeft eveneens gevorderd dat een eerder opgelegde werkstraf van 30 uur ten uitvoer wordt gelegd.
Beide verdachten moeten naar oordeel van het OM samen ook schadevergoedingen ter hoogte van ruim € 95.000,- betalen aan de verschillende slachtoffers. Als de rechtbank de strafeisen van het OM volgt, dan hoeven beide verdachten niet meer terug naar de jeugdinrichting.