Maandag 1 juni verscheen het WODC-rapport ‘Ervaringen van procesdeelnemers met de OM-strafbeschikking’. Het WODC concludeert dat procesdeelnemers in de praktijk geen grote problemen signaleren rond de OM-strafbeschikkingsprocedure. De OM-strafbeschikkingsprocedure verloopt veel sneller dan de procedure bij de rechter, ook al is de ervaring dat de doorlooptijden bij de strafbeschikking nog niet altijd zo kort zijn als gewenst. De afdoening zorgt ook voor ontlasting van de rechtspraak, die kampt met beperkte capaciteit.
Wettelijke beperkingen
Het WODC signaleert echter ook een aantal wettelijke beperkingen die ertoe leiden dat de strafbeschikking nog niet altijd ten volle benut kan worden. Zo is de termijn om een werkstraf uit te voeren bij strafbeschikkingen korter dan bij werkstraffen die door de rechter worden opgelegd. Daardoor is het soms lastig om die succesvol uit te voeren naast bijvoorbeeld een voltijdsbaan of eventuele zorgtaken, waardoor een zaak alsnog naar de rechter moet worden gebracht. Ook is er op dit moment geen mogelijkheid om een voorwaardelijke strafbeschikking in te zetten. Dat leidt er onder andere toe dat gedragsaanwijzingen minder vaak worden ingezet, omdat er geen stok achter de deur beschikbaar is. Deze mogelijkheid zal met de invoering van het nieuwe wetboek van strafrecht wel beschikbaar komen.
Communicatie is een aandachtspunt
Een ander belangrijk aandachtspunt is de communicatie richting verdachten en slachtoffers. Het gaat dan onder meer om betere uitleg in brieven aan verdachten en slachtoffers en duidelijker maken wat mensen kunnen verwachten tijdens een OM-hoorgesprek. Het OM is mede naar aanleiding van eerdere aanbevelingen van de procureur-generaal bij de Hoge Raad (PGHR) op dit gebied inmiddels aan de slag gegaan met verbeteringen. Zo is de bijsluiter bij de oproep voor een OM-hoorgesprek aangepast om duidelijker te maken wat de gevolgen kunnen zijn als mensen niet verschijnen.
Kwaliteit van de OMSB-praktijk heeft prioriteit
Rinus Otte, voorzitter van het College van procureurs-generaal, “Het WODC-rapport helpt ons bij de verdere verbetering van de kwaliteit van de OMSB-praktijk. Ook het WODC ziet, net als de PG HR vorige week, verbeterpunten. Daarmee gaan we aan de slag. Want door meer strafbeschikkingen in te zetten, kunnen knelpunten in de strafrechtketen verminderen. Het is belangrijk dat in zaken waarin dat is toegestaan zoveel mogelijk de strafbeschikking wordt ingezet, zodat slachtoffers en verdachten minder lang hoeven te wachten op afdoening van hun zaak dan als deze bij de rechter aangebracht zou zijn. De verdere verbetering van de juridische kwaliteit en uitvoering van het werkproces heeft daarom ook de komende jaren prioriteit.”