Het Openbaar Ministerie in Noord-Holland heeft vandaag tot 20 jaar gevangenisstraf geëist tegen zes mensen die verdacht worden van een poging tot liquidatie van een Iraanse activist. De poging vond plaats op 6 juni 2024 in Haarlem. In deze zaak was er daarnaast sprake van voorbereidingen van de moord, in mei 2024.
De man die wordt gezien als aanstuurder van het geheel is een 29-jarige man die voortvluchtig is: Sami Bekal Bounouare. Tegen hem werd met oog op zijn aansturende rol de hoogste straf geëist: 20 jaar gevangenisstraf, voor het medeplegen van de voorbereidingen van moord en medeplegen van de poging tot liquidatie.
Een 40-jarige man uit Tunesië (M.A.) werd samen met een 29-jarige man (G.O.S.) uit Colombia aangehouden toen zij wegvluchtten na de poging tot liquidatie. Tegen de 40-jarige, die een grotere rol had dan de 29-jarige, werd vijftien jaar en twee maanden geëist voor het medeplegen van de poging tot moord en het voorhanden hebben van een vuurwapen. Tegen de 29-jarige werd voor die twee feiten dertien jaar en drie maanden geëist.
Een 42-jarige man (E.V.C.) uit Colombia die betrokken was bij de voorbereidingen in mei, hoorde 10 jaar en zes maanden tegen zich eisen.
Tegen een 29-jarige vrouw (C.K.) uit Den Bosch, die informatie gaf over het slachtoffer, werd zes jaar gevangenisstraf geëist. Haar wordt medeplichtigheid aan een poging tot moord in vereniging verweten.
Tegen een 23-jarige man (K.A.) uit Frankrijk, die volgens het OM wapens zou hebben verstopt in Santpoort-Noord werd zeven jaar gevangenisstraf geëist. Ook hem wordt medeplichtigheid aan een poging moord in vereniging verweten plus het voorhanden hebben van vuurwapens.
Het OM vroeg ook de gevorderde schadevergoeding van het slachtoffer van €13.000,- toe te wijzen.
Start van het onderzoek
Het slachtoffer, een Iraanse activist en publicist, liet zich online kritisch uit over het Iraanse regime. Vanwege bedreigingen kreeg hij een alarmknop mee naar huis en werden er beveiligingscamera’s opgehangen.
In de nacht van 5 op 6 juni 2024 zag de Iraanse man op de beveiligingscamera’s twee mannen. Hij drukte op de alarmknop, waardoor de politie werd gealarmeerd. Twee motoragenten die in de buurt waren reageerden meteen en hielden beide mannen aan. Zij bleken vuurwapens bij zich te hebben.
Het daaruit volgende onderzoek – Murene – richtte zich op de uitvoerders en de aanstuurder van de geplande moord. De rol van Iran, volgens de AIVD (Jaarverslag 2024), waarschijnlijk verantwoordelijk voor de liquidatiepoging, maakt geen deel uit van het onderzoek. Onderzoeken naar statelijke inmenging zijn in het algemeen bij het Landelijk Parket van het OM belegd. Daarom heeft het OM in Noord-Holland bij het begin van de zaak het Landelijk Parket op de hoogte gebracht van een mogelijke rol vanuit Iran.
De 40-jarige man legde na zijn aanhouding een bekentenis af bij de politie. Hij zei: ‘We zijn naar Nederland gekomen voor een missie. Die bestaat uit het vermoorden van de meneer waarvoor ik ben gearresteerd.’
Crime as a service
De verdachten kregen betaald voor klussen die zij uitvoerden. ‘Crime as a service’, noemde de officier van justitie dat op de zitting. Uit het onderzoek komt naar voren dat ergens in maart de voorbereidingen voor deze ‘klus’ zijn begonnen. Dat blijkt uit telefoongegevens van de 29-jarige vrouw. In april 2024 voerde zij meerdere opdrachten van Sami Bekal Bounouare uit. De vrouw stond op 26 april 2024 te posten bij het huis van het slachtoffer. Ze stuurde updates over wat het slachtoffer deed naar Bounouare, bijvoorbeeld dat de man aan het roken was uit het raam. Ze stuurde ook een foto. Haar conclusie was dat de man niet naar buiten ging. De door haar gegeven informatie, dat het slachtoffer inderdaad daar woonde en dat hij nooit de deur uitging, werd later door het moordcommando gebruikt.
De voorbereidingen in mei
Op 19 mei 2024 gaf Bounouare de opdracht om naar het huis van het slachtoffer in Haarlem te gaan. Bounouare zou voor vuurwapens zorgen. Hij droeg de mannen op om het slachtoffer neer te schieten als hij voor het open raam stond te roken. ‘Het is een hele gemakkelijke missie’.
De mannen observeerden het huis van het slachtoffer maar bleven daarbij niet onopgemerkt. Een buurtbewoner deed op 25 mei melding van een verdachte situatie: er hingen drie mannen met capuchons rond. Hij maakte ook een foto van hun auto.
De mannen werden de volgende dag nabij de woning gecontroleerd door de politie.
Het werd de mannen te heet onder de voeten en zij vertrokken op 27 mei weer naar Italië.
De poging tot liquidatie
Er werd een nieuw plan gemaakt en de 23-jarige K.A. reisde op 27 mei 2024 vanuit Frankrijk naar Nederland. Hij zat in een groepschat waarin over ‘de missie’ werd gesproken. Op het moment dat de nieuwe beoogde schutters – waarop hij wachtte - niet kwamen verstopte hij – op verzoek van zijn broer M.A. – de wapens in Santpoort Noord, in de bosjes bij de Mac Donalds. Hiervan maakte hij een video en verstuurde die. Daarna reisde hij weer terug naar Frankrijk.
De 40-jarige M.A. en 29-jarige G.O.S. reden naar Nederland om de ‘missie’ af te maken. Ze reden op 6 juni naar de woning van het slachtoffer. Ze moesten weer terug, omdat ze de voorhamer om het raam mee in te slaan waren vergeten. Bounouare gaf vanaf een afstand aan beide mannen apart instructies. ‘De missie moet afgemaakt worden’. Hij zei tegen de 29-jarige man: ‘Maak het kapot en ga meteen met geweld naar binnen met het wapen in je hand. Als het klaar is, maak dan een foto voor mij als je kunt. Dan geef ik je het geld meteen in Medellin’. En in een spraakbericht tegen de 40-jarige man: ‘Maak de klus af. Maak mij blij na een jaar’. Maar zover kwam het niet, want ze werden gezien, de Iraanse activist drukte op zijn alarmknop en door de snelle reactie werden de mannen aangehouden met hun wapens en telefoons nog op zak.
Het OM vindt de poging tot moord op 6 juni door Bounouare, de 40-jarige en de 29-jarige bewezen op basis van onder andere de genoemde chats, waaruit ook de bewuste en nauwe samenwerking blijkt. Daarnaast is er DNA-bewijs die de vuurwapens aan de twee uitvoerders koppelt.
Ernst van de feiten
De officieren van justitie benoemden tijdens de rechtszaak de ernst van de feiten. De verdachten hebben zich in internationaal georganiseerd verband ingezet om het slachtoffer te liquideren. De officier van justitie: ‘Ieder levensdelict is schokkend. Maar het feit dat het slachtoffer een journalist/activist is, zonder énige banden met het criminele milieu draagt verder bij aan de ernst.’ Ook merkte de officier op dat dit niet alleen aan aanslag op het leven van het slachtoffer is maar ook op het recht op vrijheid van meningsuiting. Het slachtoffer kan zich nog steeds niet vrij bewegen, hij wordt 24 uur per dag bewaakt en moet altijd over zijn schouder kijken.
De onderschepte berichten van de verdachten maakt dat deze poging tot moord op bestelling kan worden nagelezen. Hieruit blijkt dat zij wisten waar ze mee bezig waren. Het dossier laat zien tegen welke achtergrond de verdachten opereerden. Zo worden ze zowel in Spanje als Italië ook verdacht van een poging tot liquidatie. De officier: ‘Kortom, voor u zit een moordcommando dat voor eigen gewin, onverschillig wie, onverschillig waar mensen dood wil maken. Zij vliegen er heen, bewapenen zich en voeren uit.’
Iemand van het leven beroven is het ergste feit dat je kunt plegen en daar staan lange gevangenisstraffen tegenover. Ook benoemde de officier van justitie dat een liquidatie een ontwrichtende invloed op de samenleving heeft: ‘Liquidaties zorgen voor onrust, afschuw en angst. Het belang om tegen dit soort geweld ferm op te treden is groot en evident. Niet alleen als reactie naar de verdachten maar óók als waarschuwing. In Nederland wordt inreizen om te moorden en vervolgens te vertrekken niet getolereerd.’