De impact van zedenzaken is vaak enorm. Veel slachtoffers geven aan niet verder te kunnen met hun leven zolang de strafzaak niet is afgerond. Zedenzaken zorgen bovendien geregeld voor onrust in de hele samenleving. Het terugdringen van de doorlooptijden van dit soort zaken vormt daarom al jaren een van de prioriteiten van de strafrechtketen.
In 2022 werd het Actieplan versterken ketenaanpak zedenzaken opgesteld. Daarin werden door politie, Openbaar Ministerie en Rechtspraak gezamenlijk professionele streefnormen geformuleerd. Afgesproken werd dat 80 procent van alle zedenzaken binnen zes maanden na aangifte door de politie naar het OM moest zijn gestuurd. Weer zes maanden later moest bij de rechtbank een eerste zitting hebben plaatsgevonden. Het eindvonnis in eerste aanleg moest daarna binnen drie maanden een feit zijn. Als met al werd dus gestreefd naar een maximale doorlooptijd van 15 maanden, oftewel: 450 dagen.
Ondanks de gezamenlijke initiatieven en ambities werden die streefnormen in de drie jaar die volgden nooit gehaald. Het bleek praktisch onmogelijk. Toch werd in 2025, bij een evaluatie van het Actieplan door het Bestuurlijk Ketenberaad, besloten om niet aan de bestaande streefnormen te tornen. Wel werd een groeipad afgesproken. Een pad dat trapsgewijs naar het gezamenlijke doel zou leiden. Volgens de nieuwe afspraken moet in 2026 zeventig procent van alle zedenzaken binnen de afgesproken norm van 450 dagen worden afgedaan. Voor 2027 geldt een percentage van vijfenzeventig procent, om vervolgens in 2028 aan de 80 procent te voldoen.
Ondertussen trad op 1 juli 2024 de Wet seksuele misdrijven in werking. Die nieuwe wetgeving stelt meer vormen van grensoverschrijdend gedrag strafbaar dan voordien het geval was. Denk aan het hebben van seks met iemand zonder diens duidelijke instemming, intimidatie in het openbaar of online, en het sturen van seksueel getinte berichten aan minderjarigen. Met de toename van het aantal strafbare feiten, nam logischerwijs ook de instroom van het aantal zedenzaken toe. Terwijl de capaciteit bij politie en justitie daar (nog) onvoldoende op berekend is.
Een andere ontwikkeling die het behalen van de streefnormen bemoeilijkt is de toename van het aantal (online) zedenzaken met massaal slachtofferschap. Vaak zijn dit zogenaamde sextortionzaken, waarbij een verdachte via social media tientallen, vaak minderjarige slachtoffers maakt. Strafrechtelijke onderzoeken naar dit soort omvangrijke en complexe zaken zijn in de regel zeer tijdrovend en drukken zwaar op de capaciteit van politie en justitie.
Kiara en SlayBoy#1
Het is maandag 14 april 2025 wanneer een vrouw zich meldt aan de balie van een politiebureau. Achter haar verscholen staat haar dochter, de 15-jarige Kiara, die duidelijk niet op haar gemak is. De vrouw vertelt dat haar tienerdochter al bijna een half jaar via Snapchat wordt afgeperst door iemand die zich SlayBoy#1 noemt. Wie er schuilgaat achter het account weet Kiara niet, maar ze wordt vrijwel dagelijks door hem onder druk gezet om naaktfoto’s en -video’s van zichzelf naar hem te versturen en ze heeft dat ook daadwerkelijk gedaan. Omdat ze zelf nog minderjarig is, is het haar moeder die namens haar aangifte wil doen.
Dat kan niet direct. Omdat het een zedenzaak betreft, wordt eerst een informatief zedengesprek ingepland met een zedenrechercheur. Dat gesprek vindt vier dagen later plaats op vrijdag 18 april 2025. Kiara krijgt er de gelegenheid om in alle rust haar verhaal te doen. Daarnaast proberen de rechercheurs om haar en haar moeder een beeld te schetsen van het verloop van een dergelijke zaak.
Kiara en haar moeder laten de informatie een weekend bezinken en besluiten dan om de aangifte door te zetten. De afspraak daarvoor wordt ingepland op maandag 28 april 2025. Aan het einde van het gesprek staat alles op papier. Zowel de aangifte van moeder, als de getuigenverklaring van haar minderjarige dochter. Kiara heeft een folder meegekregen van het Centrum Seksueel Geweld en is gelijk ingegaan op het voorstel van de rechercheurs om haar te koppelen aan een slachtofferadvocaat.
‘Dan ga ik je exposen’
Moeder vermoedde al langer dat er iets speelde. In een paar maanden tijd was haar dochter veranderd van een vrolijk, open en onbezorgd tienermeisje, in een schichtige, gestreste en gesloten puber. Talloze keren had haar moeder gevraagd of er misschien iets aan de hand was. Even zo vaak had Kiara ontkend. Steeds geïrriteerder. Er was niets.
Maar uiteindelijk was haar pantser toch gebarsten. In tranen had ze het hele verhaal verteld. Over hoe het begonnen was met een berichtje van ene SlayBoy#1 op Snapchat. Dat ze zo mooi was. Kiara kende de afzender niet, en reageerde er niet op, maar SlayBoy#1 hield vol. Niet eens opdringerig, eigenlijk was hij best grappig. En zijn complimentjes deden haar goed. Zijn eerste berichten liet ze onbeantwoord. Pas toen hij schreef dat hij een succesvol online modellenbureau runde, hapte ze toe en liet ze zich verleiden een aantal foto’s van zichzelf te sturen.
SlayBoy#1 toonde zich direct enthousiast. ‘Jij bent precies wat mijn klanten zoeken!’ reageerde hij. Hij beloofde zo snel mogelijk een professionele fotoshoot in te plannen. Om een beter beeld van haar te krijgen was het handig als Kiara alvast wat foto’s van zichzelf in ondergoed stuurde, schreef SlayBoy#1. Gewoon via Snapchat, dan hoefde ze zich geen zorgen te maken over de verdere verspreiding ervan. Op Snapchat werden berichten en foto’s na opening door de ontvanger immers automatisch gewist.
Met de lingeriefoto’s was SlayBoy#1 minder blij. Het mocht allemaal wel wat spannender. Had ze geen lingerie die wat sexyer was? Kon ze niet wat uitdagender poses aannemen? Iets waarop haar billen en borsten wat meer geaccentueerd werden? Dat was belangrijk in de modellenwereld…
Stapje voor stapje was Kiara erin mee gegaan. Steeds iets verder, totdat ze besefte dat de professionele fotoshoot die haar was beloofd er nooit zou komen. Ze stopte ermee, liet ze SlayBoy#1 met een berichtje weten.
‘Daar is het nu een beetje te laat voor,’ stuurde hij terug. ‘Dan ga ik je exposen.’
Gevolgd door een aantal van haar meest expliciete foto’s. Kiara wist niet dat het kon, maar op een of andere manier had hij haar foto’s en video’s dus opgeslagen voordat ze door Snapchat werden verwijderd. ‘Ik denk dat je klasgenoten dit wel interessant vinden,’ schreef SlayBoy#1. ‘Of je ouders…’
Kiara zag geen weg meer terug. In de weken en maanden die volgden maakte ze in opdracht van SlayBoy#1 nog tientallen opnames van zichzelf. Alles om te voorkomen dat haar afperser zijn dreigementen waar zou maken. Al snel werden die opdrachten ronduit pornografisch en vernederend van aard, met allerlei voorwerpen die zij bij zichzelf moest inbrengen. Ze deed het allemaal, maar wat ze ook deed, het hield niet op. Altijd volgde er weer een nieuwe opdracht. Ze was radeloos. Ze wou dat ze dood was. Ondanks de schaamte besloot ze haar geheim uiteindelijk toch te delen. Eerst met haar beste vriendin, en daarna, na bijna een half jaar, ook met haar moeder.
De doorzoeking: 16 dagen na de aangifte
Drie weken na de aangifte van Kiara, op dinsdag 6 mei 2025, ontdekken digitale rechercheurs dat het Snapchat-account SlayBoy#1 via een digitale omweg gekoppeld is aan een IP-adres dat geregistreerd staat op een huisadres waar alleen de 26-jarige Alex als bewoner staat ingeschreven. Maar het is nog te vroeg om tot een aanhouding over te gaan. Behalve het verhaal van Kiara, heeft de politie nog niets. Alle Snapchat-gesprekken zijn automatisch verdwenen. Bovendien is Alex niet eerder voor dit soort feiten veroordeeld. Zijn strafblad is zo goed als blanco. Om meer bewijs te vergaren wil de officier van justitie een doorzoeking in het huis van Alex laten doen. Wanneer die zoeking is voorbereid, de rechter-commissaris er akkoord mee is, en de politie er voldoende mensen voor heeft vrijgemaakt, valt men onder leiding van de rechter-commissaris op woensdag 14 mei 2025 de woning van Alex binnen. Alle gegevensdragers die de politie in de woning aantreft - twee smartphones, een desktopcomputer, een laptop, een tablet, twaalf usb-sticks en drie externe harde schijven - worden inbeslaggenomen en meegenomen voor verder onderzoek.
Voordat digitale rechercheurs samen met zedenrechercheurs van het Team Bestrijding Kinderporno en Kindersekstoerisme (TBKK) met de gegevensdragers aan de slag kunnen moet de officier van justitie eerst een zogenoemde Landeck-vordering doen bij de rechter-commissaris. Die zal toestemming moeten geven voor het inzien van de inbeslaggenomen telefoons en computers. Dat doet hij binnen een week, maar de politie heeft dan nog te veel lopende zaken om direct met het onderzoek te kunnen starten. Uiteindelijk doet men dat op maandag 2 juni 2025.
Alex blijkt zijn mappen en documenten goed te hebben beveiligd. Het kost rechercheurs daarom de nodige tijd en moeite om de inhoud van de verschillende gegevensdragers te kunnen ontgrendelen. Wanneer dat lukt, wordt al snel duidelijk dat Kiara niet Alex’ enige slachtoffer was. Er zijn duizenden seksueel getinte foto’s en video’s van tientallen verschillende meisjes, naar schatting variërend in leeftijd van 13 tot begin 20 jaar. Ook blijkt dat Alex de ontvangen beelden niet alleen voor zichzelf hield. Als beheerder van een zogenaamd ‘expose channel’ op Telegram heeft hij ze ook verspreid.
Nu zal moeten worden uitgezocht wie de meisjes op die beelden zijn, en of ook hún beelden onder dwang zijn verkregen. Vervolgens moeten de slachtoffers worden gecontacteerd. Niet alleen om hun verhaal te horen en meer aangiftes op te nemen, als zij dat willen, maar ook om hen de juiste zorg en hulp te kunnen laten bieden.
Het is een enorme klus waarvoor meer capaciteit zal moeten worden vrijgemaakt. Om een plan van aanpak te maken, plant de zedenrecherche daarom een overleg in met de coördinerend zedenofficier. Dat overleg vindt plaats op donderdag 10 juli 2025. Met het oog op de beperkte capaciteit kiest men ervoor zich bij het onderzoek vooral te focussen op de minderjarige slachtoffers. Maar ook dan zal het, in verband met andere lopende onderzoeken, nog een paar maanden duren voordat er voldoende digitale rechercheurs en zedenrechercheurs kunnen worden vrijgemaakt voor deze zaak.
De aanhouding: 182 dagen na de aangifte
Op maandag 27 oktober 2025, als het onderzoek genoeg belastend materiaal heeft opgeleverd om de verdachte mee te confronteren en er voldoende politiecapaciteit beschikbaar is, wordt Alex aangehouden. Er vindt opnieuw een doorzoeking van zijn woning plaats, waarbij zijn nieuwe telefoon en laptop in beslag worden genomen. Ook die zullen worden onderzocht. Alex wordt in verzekering gesteld en voorgeleid bij de rechter-commissaris die net als de officier van justitie voldoende redenen ziet om hem voor twee weken vast te houden. In het bijzijn van zijn advocaat wordt hij meerdere keren uitgebreid verhoord, waarbij Alex er voornamelijk het zwijgen toe doet.
Omdat de gevonden data op zijn gegevensdragers erop wijzen dat hij niet alleen Kiara, maar meerdere minderjarige meisjes langdurig, structureel en ernstig heeft misbruikt, vraagt de officier gelijk een consult aan van het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie (NIFP). Op basis van de persoon van Alex, en de ernst van de feiten adviseren zij een dubbel persoonlijkheidsonderzoek te laten uitvoeren. Zowel door een psycholoog als door een psychiater. Omdat NIFP-deskundigen dun gezaaid zijn, zal het nog maanden duren voordat die onderzoeken kunnen worden afgerond.
Ondertussen besluit de Raadkamer op donderdag 6 november 2025 dat Alex, gelet op het recidivegevaar, nog zeker negentig dagen vast zal blijven zitten. Het materiaal dat op zijn gegevensdragers is aangetroffen geeft daar meer dan genoeg aanleiding voor.
Het einddossier: 462 dagen na de aangifte
Op donderdag 5 februari 2026 vindt in de zaak de eerste pro-formazitting plaats. In de Nederlandse wet is vastgelegd dat wanneer iemand in voorlopige hechtenis is genomen, de zaak binnen 110 dagen op zitting moet worden behandeld. Omdat het onderzoek nog niet is afgerond gebeurt die behandeling pro forma, en dus niet inhoudelijk, waarbij vooral de actuele stand van zaken en de voortgang wordt besproken. Het politieonderzoek heeft inmiddels tot acht extra aangiftes geleid die aan het dossier zijn toegevoegd. Omdat nog niet alle slachtoffers geïdentificeerd en gecontacteerd zijn houdt de officier van justitie er rekening mee dat er meer aangiftes zullen volgen. De rechtbank vindt met de officier dat verdachte voorlopig vast moet blijven zitten.
Eenzelfde scenario herhaalt zich bij de tweede pro-formazitting op 4 mei 2026. Dit keer zijn er nog eens negen aangiftes aan het dossier toegevoegd. De officier deelt mee dat ook de laatste slachtoffers inmiddels door de politie zijn geïdentificeerd en gecontacteerd. Vijf van hen hebben daarbij kenbaar gemaakt aangifte tegen Alex te willen doen. De verwachting is dat bij de volgende pro-formazitting ook die aangiftes aan het dossier zullen zijn toegevoegd. De informatie over de slachtoffers die geen aangifte wensen te doen, zal door de politie worden meegenomen in een algemeen proces-verbaal van bevindingen, zodat duidelijk wordt waar de verdachte zich buiten de aangiftes die in het dossier terecht zijn gekomen verder mee bezig heeft gehouden. Ook dat zal naar verwachting over drie maanden klaar zijn, net als het rapport van het TBKK, waarin alle belastende beelden die op de gegevensdragers van Alex gevonden zijn nauwkeurig beschreven zijn.
Op maandag 3 augustus 2026 vindt de derde pro-formazitting plaats. Het einddossier is nu klaar en telt 23 aangiftes. Op de tenlastelegging staat naast het online seksueel misbruik van meerdere kinderen onder de 16 jaar ook het vervaardigen en het verspreiden van kinderporno, en het daar een gewoonte van maken. Ook de rapportages van de beide NIFP-specialisten zijn inmiddels afgerond. Zij adviseren om Alex TBS met voorwaarden op te leggen. Dat advies betekent dat ook de reclassering met de zaak aan de slag moet. Zij zullen de NIFP-rapporten eerst goed moeten bestuderen, om daarna een advies te kunnen uitbrengen omtrent de concrete invulling van die gestelde voorwaarden. Ze hebben twaalf weken de tijd nodig om dat goed en zorgvuldig te kunnen doen.
Om niet onnodig tijd te verliezen, besluit de officier van justitie dat advies niet af te wachten. Ze neemt alvast contact op met de Verkeerstoren, een samenwerkingsverband van OM en Rechtspraak dat zich bezighoudt met het inplannen van zittingen. Omdat het een grote zaak betreft met meer dan twintig slachtoffers, van wie meer dan de helft op zitting gebruik wil maken van hun spreekrecht, worden voor de inhoudelijke behandeling drie hele dagen uitgetrokken. In het overvolle zittingsrooster is die ruimte er op korte termijn niet. Bovendien moet rekening worden gehouden met het nog te schrijven reclasseringsadvies, en met de agenda’s van Alex’ advocaat en die van zijn slachtoffers en hun advocaten. De eerst mogelijke optie is over vijf maanden, meldt de verkeerstoren. Om te voorkomen dat Alex voor die tijd op vrije voeten komt, zal dus nog een vierde pro-formazitting moeten worden ingepland.
Het vonnis: 658 dagen na de aangifte
Vijf maanden later, op 12, 13 en 14 januari 2027, vindt bij de meervoudige kamer de inhoudelijke behandeling plaats. Behalve Alex en zijn advocaat zijn ook bijna al zijn slachtoffers samen met hun ouders en andere familieleden aanwezig. En met hun slachtofferadvocaten. Allemaal horen ze hoe de officier van justitie ervoor kiest om in haar strafeis af te wijken van het advies van de NIFP-deskundigen. In plaats van TBS met voorwaarden, zoals geadviseerd, eist ze TBS met dwang, in combinatie met een gevangenisstraf van zes jaar. Ze legt ook uit waarom. TBS met voorwaarden kan alleen worden opgelegd in combinatie met een gevangenisstraf van maximaal vijf jaar. Gelet op de ernst van de feiten, de omvang, en het structurele en langdurige karakter ervan, vindt de officier dat niet lang genoeg. Daarnaast vindt ze gelet op controledwang van Alex, zoals die blijkt uit de NIFP-rapportages en het politiedossier, dat TBS met voorwaarden niet stevig genoeg is, Alex moet wat haar betreft binnen het stevigere kader van de TBS-dwang worden behandeld na zijn gevangenisstraf.
Op 15 februari 2027 doet de rechtbank uitspraak. Anders dan de officier van justitie volgt de rechtbank wel het deskundigenadvies. Alex wordt veroordeeld tot een gevangenisstraf van vijf jaar, plus TBS met voorwaarden. De officier beslist om niet in hoger beroep te gaan. Veertien dagen later, op 1 maart 2027, is de zaak onherroepelijk. De streefnorm is daarmee met ruim 200 dagen overschreden.