Het OM eist een gevangenisstraf van vier jaar en zes maanden tegen een voormalig advocaat uit Rotterdam. De 71-jarige verdachte werd drie jaar geleden aangehouden op verdenking van deelname aan een criminele organisatie. Door het opzettelijk doorspelen van berichten over drugshandel en witwassen vervulde zij volgens het OM een cruciale rol waardoor die criminele praktijken lange tijd konden doorgaan. Donderdag diende de inhoudelijke behandeling van haar zaak bij de rechtbank Rotterdam.
“Jullie weten dat ik dit niet gewild heb, jullie moeten de berichten hebben gezien, jullie weten ook dat ik dit niet overleef”
Dit is het eerste dat de verdachte zegt tegen de officier van justitie en twee politiemedewerkers, nadat zij op 21 april 2023 wordt aangehouden in haar woning. Na de komst van twee rechters-commissaris en de deken van de orde van advocaten in haar woning verklaart ze:
“Had ik het allemaal maar niet gedaan. Ik denk dat jullie het weten. Ik weet wat men
van plan is geweest. Had ik het maar allemaal laten gebeuren….Ik ga nu dood. Ik ga dit niet overleven. Jullie weten dat ik het niet wilde.”
Na deze primaire reacties op de verdenking heeft de verdachte ervoor gekozen zich te beroepen op haar zwijgrecht, danwel op de plicht die zij voelt om niet te kunnen verklaren op grond van haar geheimhoudingsplicht als advocaat. Wat de beweegredenen zijn geweest voor haar handelen weet het OM daarom niet, zo bleek op de eerste dag van haar rechtszaak.
Essentiële bijdrage
Wat voor het OM wél onomstotelijk vaststaat, is dat de verdachte en essentiële bijdrage heeft geleverd aan het voortzetten van de drugshandel en het daaraan gelieerde witwassen van vermogen van de criminele organisatie van Ridouan T.. Die werd in december 2019 gedetineerd in de EBI in Vught en is in 2024 tot een levenslange celstraf veroordeeld. In het dossier 26Palma, dat al sinds 2023 gereed is, worden verschillende manieren beschreven waarop de advocaat informatie van haar cliënt doorspeelt naar leden van zijn criminele organisatie, en hun informatie weer aan hem terugkoppelt.
Communicatie
Dit gebeurt volgens het OM soms vanuit het advocatenkantoor in Rotterdam. Daarbij kan Ridouan T. op de speaker tenminste één maal rechtstreeks communiceren met zijn zus, die ook onderdeel is van de criminele organisatie, op een moment dat hij nog in alle beperkingen zat en dus alleen contact mag hebben met zijn advocaat.
Veruit de meeste communicatie vindt plaats via een versleutelde telefoon die de verdachte een dag na de aanhouding van haar cliënt krijgt. Die telefoon is tot 17 juni 2020 actief. Met dat Sky-ECC account wisselt ze volgens het OM meer dan 8000 berichten uit met Faissal T., de zoon van Ridouan, die eerder dit jaar veroordeeld werd tot zes jaar cel. Hij bewaarde een deel van de berichten op een ander Sky-account, en die berichten konden worden ontsleuteld door de opsporingsdiensten. Een groot deel ervan is crimineel van aard.
Inhoud berichten
Ze gaan over de internationale handel in cocaïne en hasj en op het witwassen van de opbrengsten daarvan. Ze staan bol van codewoorden voor drugshandel en schuilnamen. Een broek staat voor 30 kilo hasj. Er worden twee cocaïnetransporten beschreven, in Nederland en Spanje. Er is onenigheid over openstaande tegoeden, 21 of 22 miljoen euro. Veel berichten gaan over betalingen; Manke moet nog 529milj geven in marot en heeft 20 broeken in bergen. Het gaat ook over de (verdeling van) geld en cocaïne.
USB-sticks
Nadat in juni 2020 bekend wordt dat de opsporingsdiensten konden meelezen in de versleutelde communicatie van Encrochat, stopt de verdachte met het gebruik maken van haar versleutelde telefoon en de applicatie SkyECC. Het uitwisselen van berichten met Ridouan T. gebeurt dan via met wachtwoorden beveiligde USB-sticks. "Was woensdag bij haar, ze zeije moet USB met ww maken en dan de stand van zaken doorgeven, alles wat hij moet weten”.
Cruciale rol
Uit het dossier blijkt volgens het OM dat de verdachte zich zeer bewust was van het feit dat het ging om drugshandel:
“Hoewel de verdachte zelf niet direct deelnemer was aan de feitelijke handel in verdovende middelen, vervulde zij een cruciale rol in de keten die nodig was om die handel te laten plaatsvinden. De verdachte was op de hoogte van de inhoud van de berichten die zij doorspeelde van- en naar de organisatie. Ze gaf geen gesloten enveloppen door, maar stelde op basis van de informatie die zij van Ridouan T. ontving ook zelf berichten op die bestemd waren voor de organisatie”, aldus de officieren van justitie van het Landelijk Parket.
Dat de verdachte zich ervan bewust was dat zij hiermee een strafbaar feit pleegde, blijkt volgens het OM ook uit het feit dat zij zich ernstig zorgen maakte over het risico dat ze betrapt zou worden. Zo komt meerdere malen naar voren dat de 'advo' paranoïde zou zijn. Ze vraagt om een speciale telefoon waarmee ze alleen met Faissal T.kan communiceren. En ze zegt hem dat hij de bewaartijd van de berichten op zijn Sky-telefoon moet verkorten, zodat deze niet lang bewaard worden en door anderen gelezen.
“Als geen ander heeft de verdachte wetenschap van hetgeen er plaatsvindt in de wereld van georganiseerde verdovende middelen handel. Criminelen die elkaar belazeren en oplichten, criminelen die elkaar mishandelen of laten doodschieten. De verdachte is zich bewust van de druk die het bijstaan van een dergelijke cliënt en organisatie met zich mee kan brengen. Van een advocaat wordt verwacht dat die weerstand kan bieden aan die druk, en zich weerhoudt van het behartigen van de criminele belangen van de cliënt. Dit is een dunne lijn die de advocaat strikt dient te bewaken.”
Als een dergelijke druk de vorm aanneemt van het ontoelaatbare, strafbare bedreigingen, dan vormt dit aanleiding om de geheimhouding te doorbreken en hulp te zoeken bij de orde van advocaten en de overheid, aldus de officieren van justitie.
Strafeis
Bij het formuleren van de strafeis kijkt het OM naar de straf die een andere advocaat van Ridouan T. eerder heeft gekregen. In die zaak ging het ook over geweldsdelicten, en daarom is die straf ook hoger. Ook spelen persoonlijke omstandigheden mee in het matigen van de strafeis, die nog altijd fors is:
“Het bijdragen aan het voortzetten van een criminele organisatie waarvan de verdachte wist dan wel moest vermoeden waar deze organisatie tot is staat was is haar in zeer ernstige mate aan te rekenen. Door als advocaat op deze wijze te handelen, heeft ze niet alleen het vertrouwen van haar beroepsgroep op grove wijze geschaad, maar ook het vertrouwen van de maatschappij in zowel de advocatuur als het functioneren van de rechtsstaat. Het vertrouwelijke contact tussen een advocaat en een verdachte is een groot goed en één van de belangrijkste kernwaarden van advocaten. Misbruik van dit vertrouwelijke contact door de advocaat raakt het fundament van de rechtstaat. Onze rechtstaat wordt door dit misbruik op ernstige wijze ondermijnd.”