Het Openbaar Ministerie (OM) heeft donderdag voor de rechtbank in Zwolle een geldboete van 125.000 euro geëist, waarvan 50.000 euro voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaar, tegen zuivelproducent FrieslandCampina. Op 4 januari 2024 kwam een 59-jarige werknemer om het leven bij een arbeidsongeval. Het OM vindt dat het bedrijf de Arbeidsomstandighedenwet heeft overtreden. Volgens het OM heeft het bedrijf onvoldoende toezicht gehouden op naleving van de veiligheidsregels op de werkvloer.
Noodlottig ongeval
Op 4 januari 2024 bevond de werknemer zich in een op- en overslagruimte voor kaas in een vestiging van FrieslandCampina in Gerkesklooster. In deze ruimte reden Automatisch Geleide Voertuigen (AGV’s). Dit zijn (transport)voertuigen, zonder bestuurder, die vooraf geprogrammeerde routes rijden. Eén van deze AGV’s raakte in storing. De werknemer heeft deze AGV met een afstandsbediening handmatig begeleid naar een veilige plek om aldaar de storing op te lossen. Volgens de geldende werkinstructie van FrieslandCampina dient op dat moment de omgeving te worden afgezet met pilonnen om beknellingsgevaar of aanrijding te voorkomen. Een sensor onderin de AGV’s zorgt ervoor dat een AGV stopt met rijden als een pilon op de rijroute wordt waargenomen. Deze voorzorgsmaatregelen werden op 4 januari 2024 echter niet getroffen, waardoor twee AGV’s met elkaar in aanraking zijn gekomen. Daarbij is het slachtoffer bekneld geraakt tussen een AGV en een muur. De werknemer overleed ter plaatse aan zijn verwondingen.
Strafrechtelijk onderzoek
Onder gezag van het OM is de Nederlandse Arbeidsinspectie een strafrechtelijk onderzoek gestart naar de oorzaak van het dodelijke arbeidsongeval. Het onderzoek wijst uit dat, hoewel het bedrijf de instructies voor veilig werken op orde had, er onvoldoende werd toegezien op de naleving van deze regels. Zo is in de loods door rode lijnen op de grond aangegeven waar werknemers niet mogen lopen zonder extra veiligheidsmaatregelen te treffen, maar uit camerabeelden blijkt dat werknemers zich niet aan deze instructie hielden. Ook was op camerabeelden van de dagen voorafgaand aan het ongeval te zien dat AGV’s meermaals handmatig bediend werden zonder dat, conform de werkinstructies, de omgeving was afgezet met pilonnen. Daarmee heeft het bedrijf zich schuldig gemaakt aan het overtreden van de Arbeidsomstandighedenwet omdat onvoldoende is toegezien op naleving van de instructies en voorschriften die gelden voor het werken met AGV’s. Die instructies en voorschriften zijn er juist om risico’s te voorkomen of te beperken.
Geldboete
Deze zaak laat zien dat overtreding van de Arbeidsomstandighedenwet ernstige gevolgen kan hebben. In de strafeis weegt het OM onder andere mee dat FrieslandCampina in het strafrechtelijk onderzoek aan de Arbeidsinspectie geen verklaring heeft willen afleggen over het arbeidsongeval. Daarnaast zijn verschillende vestigingen van FrieslandCampina al meerdere malen in aanraking gekomen met justitie. Zo heeft het bedrijf in het verleden al meerdere straffen gekregen voor milieudelicten. De conclusie die hieruit getrokken kan worden is dat er regelmatig gehandeld wordt in strijd met veiligheidsvoorschriften en dat FrieslandCampina op de verschillende vestigingen de zaken niet altijd goed op orde heeft. Het OM vindt daarom een geldboete van 125.000 euro, waarvan 50.000 voorwaardelijk, op zijn plaats. Omdat Friesland Campina de veiligheidsmaatregelen en het toezicht inmiddels heeft aangescherpt om herhaling te voorkomen is, als stok achter de deur, een deel van de geldboete voorwaardelijk geëist.
De rechter doet op 30 april 2026 uitspraak in deze zaak.