Het Openbaar Ministerie (OM) eiste dinsdag bij rechtbank Amsterdam gevangenisstraffen en werkstraffen tegen zes personen, wegens omkoping van mensen in Rusland en Wit-Rusland. Daarnaast eiste het OM een boete van ruim een half miljoen euro in de zaken van twee betrokken vennootschappen. Volgens het OM verkregen de verdachten na betaling van smeergeld contracten om landbouwmachines te kunnen leveren en fabrieken te kunnen bouwen. De omkoping werd verhuld door het ophogen van de orders. Valse facturen moesten vervolgens de betalingen van smeergeld verhullen.

De omkoping kwam aan het licht door onderzoek van de Financial Intelligence Unit (FIU) na meldingen van accountants en een bank. Daarin kwamen verdachte betalingen naar onder andere Rusland en Wit-Rusland voor. Die betalingen betroffen commissies, maar daarvoor waren geen afspraken vastgelegd. Ook waren de commissies hoog en er lagen geen facturen aan ten grondslag. 

Eigenaar en directeur

Het OM eist de hoogste straf tegen de eigenaar en directeur van de twee vennootschappen: een gevangenisstraf van 24 maanden, waarvan 9 maanden voorwaardelijk, voor het feitelijk leidinggeven aan de omkoping en valsheid in geschrifte. Uit het onderzoek komt naar voren dat de verdachte eigenaar toestond dat het smeergeld werd betaald en heeft hij gezegd dat de betalingen “ok” waren. Het OM rekent het hem bijzonder aan dat omkoping deel is gaan uitmaken van de bedrijfscultuur en dat medewerkers worden geacht mee te gaan in de malafide praktijken.

Feitelijk leidinggevenden en medeplegers

Ook de sales manager kan volgens het OM worden aangemerkt als feitelijk leidinggevende. Hij maakte afspraken over de omkoopbetalingen. Tegen hem eist het OM een celstraf van 18 maanden, waarvan 9 voorwaardelijk. Daarnaast hebben twee agenten volgens het OM tevens leiding gegeven aan omkoping. Zij spraken de taal van de klanten in (Wit-)Rusland en waren namens de Nederlandse bedrijven betrokken bij de totstandkoming van de transacties en de kwalijke betalingen. Dat deze verdachten wisten waar ze mee bezig waren, bleek wel uit een e-mail waarin één van de verdachten over de hele gang van zaken rondom de deal in Wit-Rusland schreef: “Wat een corruptie!”

Volgens het OM waren de agenten de linking pin tussen de Nederlandse verdachte bedrijven en de (Wit-)Russische klanten. Het OM eist tegen deze verdachten werkstraffen van 180 uur. Tegen twee projectmanagers eist het OM werkstraffen van 100 uur. Volgens het OM hebben laatstgenoemden zich laten meeslepen en hadden zij geen moeite met hun faciliterende rol om valse facturen te accorderen, te betalen en deze op te nemen in de administratie. “Het morele kompas van de verdachten hapert aan alle kanten,” zei de officier van justitie dinsdag op zitting. “Daar waar zij een streep hadden moeten trekken tegen het beleid van de directeur, zijn ze meegegaan in het plegen van strafbare feiten.”  

Concurrentievervalsing

Het OM treedt hard op tegen omkoping. Nederland heeft vanwege internationale anti-corruptieverdragen de verplichting om binnenlandse en buitenlandse corruptie te bestrijden. Omkoping zorgt voor een oneerlijke handelspraktijk en is concurrentievervalsend. In deze zaak werd een concurrerend bedrijf uit Moerkapelle door de malafide handelswijze aantoonbaar buitenspel gezet. Het concurrerende bedrijf was in de race voor dezelfde orders. De bedrijven uit (Wit-)Rusland kozen echter voor het verdachte bedrijf uit Limburg, omdat betrokkenen daarvan steekpenningen ontvingen.