De opsporingsdienst van de ILT, de milieurecherche en de DCMR doen onder gezag van het OM onderzoek naar mogelijke milieudelicten door Tata Steel in IJmuiden en de rol van leidinggevenden binnen het bedrijf bij deze mogelijk strafbare gedragingen. Het onderzoek richt zich met name op de werking van de kooksgasfabrieken van Tata Steel. Het bedrijf wordt verdacht van meerdere strafbare feiten, waaronder het opzettelijk en wederrechtelijk in de lucht brengen van schadelijke stoffen, met mogelijk gevaar voor de openbare gezondheid. Ook verdenkt het OM het bedrijf van het schenden van haar wettelijke zorgplicht, bijvoorbeeld door de ovens van de kooksgasfabrieken onvoldoende te onderhouden. Daarnaast wordt Tata Steel verdacht van het handelen zonder vergunning (door het laten ontstaan van rauwe kooks) en het niet melden van rauwe kooks drukkingen. Kooks is een product dat ontstaat na verhitting van steenkool.
De exacte tenlastelegging, waarin staat van welke feiten Tata Steel precies verdacht wordt, wordt tijdens de eerste regiezitting bekend gemaakt.
Het strafrechtelijk onderzoek is in februari 2022 gestart.
De aanleiding voor dit onderzoek was een aangifte namens destijds ruim 800 ondertekenaars. Zij maken zich zorgen over hun gezondheid en de impact van de uitstoot door Tata Steel op de leefomgeving.
Het OM heeft het eerste deel van het dossier (het onderzoek naar het bedrijf zelf) beoordeeld, en op basis daarvan besloten om Tata Steel IJmuiden B.V. te dagvaarden. Het tweede deel van het onderzoek, dat ziet op de rol van natuurlijke personen in een leidinggevende rol binnen het bedrijf, wordt momenteel nog afgerond. Zodra ook dit dossier bij het OM binnen is, zal deze worden beoordeeld op mogelijke aanknopingspunten voor strafrechtelijke vervolging.
Het is noodzakelijk om eerst de strafbaarheid van het bedrijf vast te stellen, voordat bepaald kan worden of ook personen met een leidinggevende rol binnen het bedrijf mogelijk strafrechtelijk verantwoordelijk kunnen worden gehouden. Het OM vindt het belangrijk om het bedrijf nu al te dagvaarden, ook gelet op het tijdsverloop en het maatschappelijk belang van deze strafzaak. Het onderzoek naar een eventuele rol van betrokken personen is vergevorderd, maar is nog niet afgerond.
Tata Steel IJmuiden B.V. is verdachte in dit onderzoek. Daarnaast wordt ook de rol van meerdere natuurlijke personen onderzocht. Het OM kan op dit moment nog niet ingaan op de vraag om welke en om hoeveel personen het gaat.
In dit soort onderzoeken wordt altijd nadrukkelijk gekeken naar de rol van betrokken natuurlijke personen, bijvoorbeeld om vast te stellen om men bewust heeft aangestuurd op strafbare gedragingen; of men van de gedragingen af wist; of men bewust heeft weggekeken en of men nalatig is geweest. De aangifte richt zich ook specifiek op de rol van mensen met een leidinggevende rol binnen het bedrijf. Of er uiteindelijk ook natuurlijke personen vervolgd gaan worden, is nog niet besloten.
Het doel van het strafrechtelijk onderzoek is om vast te stellen of er door Tata Steel en natuurlijke personen strafbare feiten zijn gepleegd.
Nee, dat is uiteindelijk aan de rechter. Het OM zal tijdens inhoudelijke zittingen de bevindingen uit het onderzoek presenteren en een strafeis formuleren. De rechter bepaalt uiteindelijk of er een veroordeling volgt.
Het strafrechtelijk onderzoek wordt uitgevoerd door de opsporingsdienst van Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) in samenwerking met de milieurecherche van de politie van de eenheid Den Haag en de DCMR Milieudienst Rijnmond, onder gezag van het Functioneel Parket van het OM.
De ODNZKG heeft niet deelgenomen aan het onderzoek. Omdat de ODNZKG de vergunningverlening, toezicht en handhaving uitvoert voor Tata Steel, is binnen dit strafrechtelijk onderzoek de expertise gevraagd van een andere omgevingsdienst. Zo wordt de onafhankelijkheid binnen dit onderzoek gewaarborgd. De ODNZKG is vanwege haar kennis over het bedrijf wel gehoord als getuige en er is meermaals informatie gevorderd bij deze omgevingsdienst. Daar is door de ODNZKG constructief aan meegewerkt.
Het gaat om een omvangrijk, technisch en juridisch complex onderzoek. Daarin moeten veel technische details worden geanalyseerd en zijn onderzoekshandelingen verricht die tijd kosten. Snelheid is belangrijk, maar het is ook noodzakelijk voor alle betrokkenen dat het onderzoek zorgvuldig plaatsvindt.
Het onderzoek richt zich op de vraag of Tata Steel met haar mogelijk strafbaar handelen een mogelijk gevaar heeft opgeleverd voor de gezondheid van anderen. Het onderzoek richt zich niet op de vaststelling of mensen in individuele gevallen daadwerkelijk ziek zijn geworden of schade hebben opgelopen door mogelijk strafbaar handelen van Tata Steel. Het onderzoek richt zich alleen op uitstoot die in strijd is met de wet- en regelgeving of vergunningen. Uitstoot die binnen de geldende vergunning valt, maakt geen onderdeel uit van deze strafzaak.
Het OM is zich bewust van de omvang van de zaak en van het belang voor betrokkenen dat ermee gemoeid gaat. Het OM neemt de zorgen van omwonenden, werknemers en andere betrokkenen serieus en ziet de spoedige en zorgvuldige behandeling van deze strafzaak mede daarom als een prioriteit.
Het OM streeft ernaar om de aangevers en de rest van de samenleving zo tijdig en volledig mogelijk te informeren over de verschillende stappen die gezet worden binnen dit strafrechtelijk onderzoek. Dat gebeurt via de officiële kanalen. Via deze website zullen regelmatig updates volgen. Tegelijkertijd kan het OM niet vooruitlopen op de inhoud van de strafzaak.
Het naar buiten brengen van (meer) inhoudelijke informatie, gedurende een lopend onderzoek, zou het onderzoek of de belangen of rechten van verdachten en andere betrokkenen kunnen schaden. Tijdens openbare zittingen kan het OM meer informatie en details verstrekken.
Niet alle nieuwe ontwikkelingen rondom Tata Steel kunnen binnen dit onderzoek worden meegenomen. Als elke nieuwe melding aan het lopende onderzoek wordt toegevoegd, zou dit leiden tot voortdurende vertraging en uitstel van een eindconclusie. Wel worden relevante nieuwe feiten afzonderlijk beoordeeld en, indien nodig, in andere procedures betrokken.
Hierover zijn online verschillende onderzoeken te vinden. Bijvoorbeeld van het RIVM.